- Bitki Adı
- Acı Karpuz Citrullus colocynthis L.
- Bitki Diğer Adları
- Ebucehil Karpuzu, Çöl Karpuzu, Acı Kabak
- Latince Adı
- Citrullus colocynthis L.
- Almanca Adı
- Koloquinte
- Arapça Adı
- حنظل (Hanzal)
- Farsça Adı
- هندوانه ابوجهل
- Fransızca Adı
- Coloquinte
- İngilizce Adı
- Bitter Apple, Desert Gourd
- İtalyanca Adı
- Colocintide
- Rusça Adı
- Колоцинт
- Yunanca Adı
- Κολοκυνθίδα
- Bulunduğu Yer
- Çöl bölgeleri, Kuzey Afrika, Orta Doğu, Güney Anadolu
- Toplanma Zamanı
- Yaz sonu – Sonbahar
- Kullanılan Bölgesi
- Meyvesi, kökü, tohumu
- Yetiştiği Bölgeler
- Arabistan, Kuzey Afrika, Anadolu’nun güney kesimleri
- Bitki Tanımı
- Yerden sürünücü gövdeli, küçük yuvarlak kabak benzeri, sarı-yeşil kabuklu ve son derece acı meyveli bir bitkidir.
- Günlük Kullanım
- Çok küçük miktarlarda kullanılır, çoğunlukla tıbbi maksatlıdır, günlük gıda olarak tüketilmez.
- Modern Bilimde
- Laksatif etkisi, antienflamatuvar bileşenleri ve biyolojik aktif flavonoidleri üzerine araştırmalar yapılmıştır.
- Kullanım Alanları
- Mide-barsak boşaltımını hızlandırmak, bağırsak parazitlerini uzaklaştırmak, halk hekimliğinde romatizma ve sinir ağrılarına haricen uygulamalar.
- Yan Etkileri
- Aşırı kullanımı ciddi ishal, mide krampları, böbrek ve karaciğer hasarına yol açabilir.
- Hazırlanış Şekli
- Meyvesi kurutulup toz haline getirilerek çok düşük dozda kullanılır, haricen merhem ve yakı hazırlanır.
- Azerbaycan Adı
- Acı Qarpız
Bitki İçeriği (Balsamlar, sakız, reçine, sabit yağlar, uçucu yağlar, şeker ve gıda açısından değerlendirilmesi)
Meyveleri acı bileşikler içerdiğinden gıda olarak tüketilmez. Tohumları ise yağ bakımından zengindir (%30-40 oranında sabit yağ, linoleik ve oleik asitler).
Bitki Etken Maddesi (Alkaloidler, fenoller, flavonoidler, glikozit, glukosinolatlar, saponin, tanen, terpenoidler, zehir, bileşikleri var mı?)
Ana etken maddeleri kologlukozitler (cucurbitacins, özellikle cucurbitacin E ve I) olup kuvvetli acı ve toksik özellik taşır. Ayrıca flavonoidler ve fenolik bileşikler bulunur.
- İlaç Sektöründe Kullanılan Etken Maddesi
Cucurbitacinler antikanser araştırmalarında hücre kültürlerinde incelenmiştir. Ancak yüksek toksisiteleri nedeniyle ruhsatlı ilaç olarak kullanımları yoktur.
Gıda Takviyelerinde Kullanılan Ekstrakt Maddesi Var mı?
Acı karpuz meyvesi modern gıda takviyelerinde toksisite nedeniyle yer almaz. Ancak tohum yağı bazı bölgelerde sınırlı ölçüde takviye ürünlerde kullanılmıştır.
Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak Kullanımı Var mı?
Cucurbitacin bileşikleri hücre proliferasyonu, apoptotik yolaklar ve sinyal iletim mekanizmaları üzerinde in-vitro çalışmalarda kullanılmıştır.