- Bitki Adı
- Akasma Kökü
- Bitki Diğer Adları
- Beyaz yaban kabağı, İtkabağı, Ülüngür
- Azerbaycan Adı
- Ağ ülüngür
- Latince Adı
- Radix Bryoniae Albae (Bryonia alba L., Cucurbitaceae)
- Almanca Adı
- Weiße Zaunrübe
- Arapça Adı
- يقطين بري أبيض
- Farsça Adı
- کدوی وحشی سفید
- Fransızca Adı
- Bryone blanche
- İngilizce Adı
- White Bryony Root
- İtalyanca Adı
- Brionia bianca
- Rusça Adı
- Бриония белая
- Yunanca Adı
- Λευκή Βρυωνία
- Bulunduğu Yer
- Avrupa, Anadolu, Kafkasya
- Toplanma Zamanı
- Sonbaharda kökleri toplanır
- Kullanılan Bölgesi
- Kök
- Yetiştiği Bölgeler
- Türkiye, Azerbaycan, Avrupa, Balkanlar
BİTKİ TANIMI
Kabakgiller familyasından, tırmanıcı, otsu bir bitkidir; kökü iri ve etlidir.
GÜNLÜK KULLANIM
- Doğrudan kullanılmaz;
Çok küçük dozlarda halk hekimliğinde yer bulmuştur.
MODERN BİLİMDE
- Antiinflamatuar
Balgam söktürücü etkileri araştırılmaktadır.
KULLANIM ALANLARI
- Basur meme,
- Bronşit,
- İdrar sökücü,
- Kabızlık;
- Romatizma,
YAN ETKİLERİ
ZEHIRLI; aşırı kullanım mide bulantısı, kusma ve ölüme neden olabilir.
- MÜSHILAJ etkisi bulunmakta,
HAZIRLANIŞ ŞEKLİ
Kök kaynatılıp çok az miktarlarda ilaç yapımında kullanılır; modern tıpta doğrudan kullanılmaz.
BİTKİ İÇERİĞİ
Kökleri nişasta, reçine benzeri maddeler ve acı bileşikler içerir.
Gıda olarak tüketimi uygun değildir; çünkü yüksek toksisite taşır.
BİTKİ ETKEN MADDESİ
En önemli bileşikleri bryonin, bryonidin gibi acı glikozitlerdir.
Ayrıca triterpen türevleri ve reçineler bulunur.
Bitki oldukça zehirlidir.
Geçmişte müshil ve tahriş edici olarak kullanımı olmuştur; ancak yüksek toksisitesi nedeniyle modern tıpta kullanılmamaktadır.
KLASİK HEKİMLERDE KULLANIMI
İbn Sînâ ve er-Râzî eserlerinde akasma kökünün balgam söktürücü ve müshil olarak küçük dozlarda kullanıldığını, ancak zehirli etkilerinden ötürü dikkat edilmesi gerektiğini belirtmişlerdir.