- Latince Adı
- Ambergris (safra) - Physeter macrocephalus L.
- Almanca Adı
- Ambra
- Arapça Adı
- عنبر
- Farsça Adı
- عنبر
- Fransızca Adı
- Ambre gris
- İngilizce Adı
- Ambergris
- İtalyanca Adı
- Ambra grigia
- Rusça Adı
- Серая амбра
- Yunanca Adı
- Γκρίζα άμβρα
- Bulunduğu Yer
- Okyanuslarda, özellikle Hint ve Pasifik okyanusunda kaşalot balığının sindirim sisteminde oluşur.
- Toplanma Zamanı
- Balığın doğal olarak denize bıraktığı veya karaya vurduğu dönemlerde toplanır.
- Kullanılan Bölgesi
- Kaşalot balığının bağırsak ve safra kaynaklı balmumu benzeri maddesi.
- Yetiştiği Bölgeler
- Tropikal ve subtropikal denizler.
- Tanımı
- Amber balinanın bir salgısıdır.
- Günlük Kullanım
- Çok küçük miktarlarda parfüm esanslarında ve geleneksel tıbbi karışımlarda kullanılır.
- Kullanım Alanları
- Antispazmodik,
- Yan Etkileri
- Aşırı kullanımda baş ağrısı ve mide rahatsızlıklarına yol açabilir.
- Hazırlanış Şekli
- Kurutulmuş ve olgunlaştırılmış ambergris, toz veya yağ formuna getirilerek karışımlara eklenir.
- Yağ
- Amber
- Yağ Diğer Adları
- Gri Amber, Kaşalot Midesi Amberi
- Azerbaycan Adı
- Əncir Ətri Amberi Ənbər
- Boz-Kül-Mavi-Siyah renklerde olmakta
Peygamber efendimiz ( S.A.V ) misk ve amber kullanmıştır.
Ambergris, başlangıçta koyu renkli ve yoğun kokulu bir madde olup, deniz suyunda uzun süre bekledikçe rengi açılır, kokusu tatlımsı ve miskimsi hale gelir. Balmumu kıvamındadır.
- Modern Bilimde Yeri
Tecrübelerime göre ambergris, özellikle parfüm endüstrisinde kokunun kalıcılığını artıran eşsiz bir sabitleyici olarak önemlidir. Araştırmalar, ayrıca bazı kültürlerde uçarı ruh halini dengeleyici ve rahatlatıcı olarak kullanıldığını göstermektedir.
- Balgama bağlı hastalıklara,
Beyin için mükemmeldir.
Buharı koklandığında baş ağrılarını alır.
- Düz kaslar,
- Felç,
Hipofiz bezini tesir ettiği bilinmektedir.
İçildiğinde tıkanıklıklara faydalı olur.
- Kalbi kuvvetlendirir,
Kanı pıhtılaştırıcı özelliği bulunmaktadır.
Kas gevşetici özelliği bulunmaktadır.
- Nörolojik tesirleri,
- Psikolojik,
- Rahim düz kasları,
- Soğuk mide hastalıkları,
- Uyarıcı,
Vücut organlarını kuvvetlendirir.
Vücuttaki hormonları dengeleyici özelliği bulunmaktadır.
Yoğun gazlara faydalıdır.
- Yüz felci,
- Zekâyı kuvvetlendirir,
- İçeriği ve Yapısı
Ambergris, kaşalot (Physeter macrocephalus) balinasının sindirim sisteminde oluşan balmumu benzeri bir maddedir.
Rengi gri-sarıdan siyaha değişir, hafif deniz kokusu taşır.
Kimyasal olarak ambrein, steroller ve balmumu benzeri bileşikler içerir.
- Gıda ve Koku Açısından Değerlendirilmesi
Ambergris geçmişte lüks mutfakta aroma verici olarak kullanılmıştır.
Günümüzde gıda kullanımına izin verilmemektedir.
En önemli kullanım alanı parfümeri sektörüdür; sabitleyici ve kalıcı koku verici özellik taşır.
- Tıbbi ve Geleneksel Kullanımı
Geleneksel tıpta afrodizyak, sindirim düzenleyici ve güç verici olarak kullanılmıştır. Ayrıca kalp ve sinir sistemine kuvvet verdiğine inanılmıştır.
- Etken Maddeleri
Ambrein en önemli bileşenidir. Oksidasyonu sonucu ambroxan gibi aromatik bileşiklere dönüşür. Farmakolojik etki açısından antimikrobiyal ve afrodizyak özellikler araştırılmıştır.
- İlaç Sektöründe Kullanımı
Modern ilaç sektöründe doğrudan kullanılmaz. Ancak ambrein ve türevleri biyolojik aktivite çalışmaları kapsamında araştırılmaktadır.
- Hz. Süleyman (a.s.)
Amberin hoş kokusu ve değerini bilmiş, onu sarayında kullanmıştır.
- Hippokrates
Amberin kuvvet verici ve afrodizyak özelliğinden bahsetmiştir.
- Galinos (Galen)
Amberin sindirimi kuvvetlendirdiğini kaydetmiştir.
- Harîs İbn-İ Kelede
Amberin mideyi rahatlatıcı özelliğinden bahsetmiştir.
- Kur’an-ı Kerim Ayet
'Denizden süs eşyaları çıkarırsınız' (Nahl 14).
Amber de denizin kıymetli bir armağanıdır.
Kur’an-ı Kerim’de amber doğrudan geçmez.
- Hadisler
Hz. Peygamber (s.a.v.) amberin güzel kokusundan bahsetmiş, onu övmüştür.
- El Kindî
Amberin ilaç yapımında ve parfümlerde kullanıldığını yazmıştır.
- Ebu Bekir Er-Râzî
Amberin kalp ve mide kuvvetlendirici özelliğini belirtmiştir.
Er-Râzî de amberin kokusunu ve bedene kuvvet verici özelliğini zikretmiştir.
- İbn-i Sînâ
El-Kanun fi’t-Tıbb’da amberi afrodizyak ve kalp güçlendirici olarak tanımlar.İbn Sînâ amberi kalp kuvvetlendirici, afrodizyak ve sinirleri güçlendirici olarak anmıştır.
- Ebu Nuaym El-İsfahânî
Amberin halk arasında tütsü ve ilaç olarak kullanıldığını yazmıştır.
- Ebu Davud El-Antakî
Amberin afrodizyak ve kuvvet verici olduğunu kaydetmiştir.