- Bitki Adı
- Ban otu
- Bitkinin Diğer Adı
- Gavur haşhaşı - Batbatotu - Bengildek - Berç - Benk
- Latince Adı
- Hyoscyamus niger L.
- Almanca Adı
- Schwarzes Bilsenkraut
- Arapça Adı
- باذنجان مجنون
- Farsça Adı
- بنج
- Fransızca Adı
- Jusquiame noire
- İngilizce Adı
- Henbane
- İtalyanca Adı
- Giusquiamo nero
- Rusça Adı
- Белена чёрная
- Yunanca Adı
- Υοσκύαμος ο μέλας
- Bulunduğu Yer
- Avrupa, Asya ve Kuzey Afrika'nın çeşitli bölgeleri.
- Toplanma Zamanı
- Yaz başı ve yaz ortası, çiçeklenme döneminde.
- Kullanılan Bölgesi
- Yaprakları, tohumları ve kökü.
- Yetiştiği Bölgeler
- Tarlalar, yol kenarları, boş araziler ve kırsal alanlar.
BİTKİ TANIMI
Ban otu yol kenarlarında Anadolu’da sıcak bölgelerde yetişmekte bazı bölgelerde özelikle yol kenarlarında ve sevdiği yerlerde sık olarak görülmekte.
Biz ev ilaçlarında tavsiye etmiyoruz çünkü zehirli ve tehlikeli,
Geniş yapraklı, tüylü gövdeli, sarımsı-yeşil çiçekleri üzerinde mor damarlı otsu bir bitkidir.
GÜNLÜK KULLANIM
Zehirli etkisi olduğundan günlük kullanımda doğrudan tercih edilmez.
- Modern Bilimde Yeri
İçerdiği alkaloidler (Skopolamin, Hiyosiyamin, Atropin) üzerine yapılan araştırmalar, sinir sistemi ve kas gevşemesi üzerindeki etkilerini ortaya koymuştur.
Ancak tıbbi kullanımı uzman gözetimi gerektirir.
KULLANIM ALANLARI
Tarih boyunca ağrı kesici, kas gevşetici ve spazm giderici olarak kullanılmıştır.
YAN ETKİLERİ
ZEHİRLİDİR.
Yüksek derecede toksiktir; baş dönmesi, halüsinasyon, nefes darlığı ve ölüm riski vardır.
HAZIRLANIŞ ŞEKLİ
Modern tıpta standartlaştırılmış ekstre veya ilaç formunda, yalnızca hekim kontrolünde kullanılır.
BİTKİ İÇERİĞİ
Ban otu alkaloid açısından zengin olup reçine ve uçucu yağları çok sınırlıdır. Besin olarak kullanılmaz, zehirli kabul edilir.
BİTKİ ETKEN MADDESİ
Başlıca bileşenleri Tropan Alkaloidleri olan Hiyosiyamin, Skopolamin ve Atropindir. Bu maddeler sinir sistemine etki eder. Yüksek dozlarda zehirlidir. Hyoscyamus niger’den elde edilen hiyosiyamin ve skopolamin, modern tıpta spazmolitik ve analjezik ilaçlarda kullanılmıştır.
Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak Kullanımı Var mı?
Tropan Alkaloidleri sinir hücreleri üzerindeki etkileri nedeniyle farmakoloji ve nörobiyoloji araştırmalarında kullanılmaktadır.
- Klasik Hekimlerde Kullanımı (İbn Sînâ, er-Râzî vb.)
El-Kanun fi’t-Tıbb’da bitkinin ağrı kesici ve uyutucu etkilerinden, ancak yüksek toksisitesinden dolayı dikkatle kullanılmasından bahseder.
İbn Sînâ ve er-Râzî ban otunu Ağrı Kesici, Uyutucu Ve Spazm Çözücü olarak tanımlamışlardır.
Ancak yüksek dozlarda zehirli olduğunu özellikle vurgulamışlardır.