- Bitki Adı
- Çemen
- Bitki Diğer Adları
- Buy otu, Boy otu
- Latince Adı
- Trigonella foenum-graecum L.
- Almanca Adı
- Bockshornklee
- Arapça Adı
- الحلبة
- Farsça Adı
- شنبلیله
- Fransızca Adı
- Fenugrec
- İngilizce Adı
- Fenugreek
- İtalyanca Adı
- Fieno greco
- Rusça Adı
- Пажитник
- Yunanca Adı
- Τριγωνέλλα η ελληνική
- Bulunduğu Yer
- Orta Doğu, Akdeniz, Hindistan
- Toplanma Zamanı
- Tohumlar yaz sonunda olgunlaşınca toplanır
- Kullanılan Bölgesi
- Tohumlar
- Yetiştiği Bölgeler
- Akdeniz kıyıları, Hindistan, Pakistan
- Bitki Tanımı
- Baklagiller familyasından, üç yapraklı, sarı çiçekli, yıllık otsu bitki.
- Günlük Kullanım
- Baharat, çay veya lapa şeklinde kullanılabilir.
- Modern Bilimde
- Kan şekeri düzenleyici ve sindirim destekleyici etkileri üzerine araştırmalar yapılmaktadır.
- Kullanım Alanları
- Çemeni, bağışıklığı destekleyen ve sofralara lezzet katan değerli bir bitki olarak görürüm.
- Yan Etkileri
- Hamilelikte fazla tüketilmemelidir, bazı kişilerde gaz yapabilir.
- Hazırlanış Şekli
- Tohumlar öğütülerek baharat olarak veya sıcak suda demlenerek çay olarak hazırlanır.
- Azerbaycan Adı
- Çörəkotu
Akciğer hastalıklarında etkin rol oynar.
- Anti septik ,
Bağırsakların çalıştırmada yardımcı olur.
- Balgam sökücü,
Cinsel gücü artırmada etkin rol oynar.
- Damar tıkanıklığı,
- Diyabet,
- Güç vericidir
İç organ tıkanıklıklarının açılmasında etkin rol oynar.
İç organları temizlemede etkin rol oynar.
- İştah açıcı özelliği bulunmakta,
Kabızlığı çözmede etkin rol oynar.
Kanı temizlemede etkin rol oynar.
Karaciğer yağlanmasında etkin rol oynar.
- Kuvvet verir,
- Müshil etkisi bulunmakta,
Pastırma yapımında özellik ile kullanılmaktadır.
Zayıflamada etkin rol oynar.
- Bitki İçeriği
Çemen tohumu sabit yağlar, saponinler, müsilaj, protein, alkaloidler (trigonellin) ve uçucu yağ içerir.
Baharat, macun ve şifa amaçlı preparatlarda kullanılmaktadır.
Panzehir, antibiyotik, antiseptik özelliği var mı?
Çemenin doğrudan panzehir etkisi yoktur. Antibakteriyel ve balgam söktürücü özellikleri geleneksel kullanımlarda öne çıkmaktadır.
- Bitki Etken Maddesi
Başlıca bileşikleri diosgenin (steroidal saponin), trigonellin, flavonoidler, fenolik asitler ve müsilajlardır.
- İlaç Sektöründe Kullanılan Etken Maddesi
Diosgenin, steroidal ilaçların yarı sentetik üretiminde kullanılmaktadır.
Ayrıca çemen ekstraktları kolesterol düşürücü ve kan şekeri dengeleyici etkileriyle farmasötik çalışmalarda incelenmektedir.
- Gıda Takviyelerinde Kullanılan Maddesi
Çemen tohumu ekstresi iştah açıcı, sindirim düzenleyici ve metabolizma destekleyici gıda takviyelerinde yer almaktadır.
- Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak
Çemen ekstraktları hücre kültürü araştırmalarında antidiabetik, antiinflamatuvar ve antikanser etkileriyle kullanılmaktadır.
- Klasik Hekimlerde Kullanımı (İbn Sînâ, er-Râzî vb.)
İbn Sînâ, El-Kanun fi’t-Tıb adlı eserinde çemeni hazmı kolaylaştırıcı, balgam söktürücü ve yaraları iyileştirici olarak tavsiye etmiştir.
- Hippokrates
Sindirim sistemini düzenleyen bitkiler arasında çemeni de anmıştır.
- Galinos (Galen)
Çemenin kuvvet verici ve sindirime yardımcı olduğunu yazmıştır.
- Harîs İbn-İ Kelede
Bağırsak sağlığını koruyan bitkisel gıdaları tavsiye etmiştir.
- Kur’an-ı Kerim Ayet
Allah’ın yeryüzünde faydalı bitkiler yarattığını beyan eden ayetler vardır (Nahl Suresi, 11).
- Hadisler
Faydalı gıdaların ölçülü tüketilmesini tavsiye eder.
- El Kindî
Baharatların beden ısısını dengeleyici ve iştah açıcı etkilerini araştırmıştır.
- İbn-i Mâce
Sağlıklı beslenmede baharatların ölçülü kullanılmasını önermiştir.
- Ebu Bekir Er-Râzî
Çemenin enerji verici özelliğinden bahsetmiştir.
- İbn-i Sînâ
Çemeni balgam söktürücü ve sindirimi kolaylaştırıcı olarak tanımlamıştır.
- Ebu Davud El-Antakî
Çemeni kuvvet artırıcı olarak eserinde belirtmiştir.