- Bitki Adı
- Dulavratotu Kökü
- Bitki Diğer Adları
- Pıtrak otu, Pıtrak, Uluavratotu
- Latince Adı
- Arctium majus
- Almanca Adı
- Große Klette
- Arapça Adı
- الأرقطيون
- Farsça Adı
- باباآدم
- Fransızca Adı
- Bardane
- İngilizce Adı
- Greater burdock
- İtalyanca Adı
- Bardana maggiore
- Rusça Adı
- Лопух большой
- Yunanca Adı
- Κολλιτσίδα
- Bulunduğu Yer
- Avrupa, Asya, Anadolu
- Toplanma Zamanı
- Yaz ve sonbahar
- Kullanılan Bölgesi
- Kök, yaprak, tohum
- Yetiştiği Bölgeler
- Avrupa, Anadolu, Asya
- Bitki Tanımı
- 2 metreye kadar uzayan, iri yapraklı, dikenli çiçek başlarına sahip otsu bir bitkidir.
- Günlük Kullanım
- Kökü ve yaprakları çay, kaynatma ve yemeklerde kullanılır.
- Modern Bilimde
- Karaciğer koruyucu, kan temizleyici ve antioksidan özellikleri araştırılmaktadır.
- Kullanım Alanları
- Cilt sağlığı, karaciğer sağlığı, bağışıklık desteği.
- Yan Etkileri
- Aşırı tüketim alerji ve mide rahatsızlıklarına neden olabilir.
- Hazırlanış Şekli
- Kökleri kurutulup kaynatılarak çay yapılır, yaprakları lapa halinde cilde uygulanır.
- Azerbaycan Adı
- Tozağacı
- Kök
- Arctium minus
- Toprak Üstü
- Arctium tomentosum Miller (Lappa tomentosa (Miller) Lam.)
- Toprak Üstü
- Bitki İçeriği
Arctium majus kökü; inülin (yüksek oranda), lignanlar (arctiin, arctigenin), fenolik asitler, flavonoidler, tanenler ve uçucu yağ bileşenleri içerir. Ayrıca potasyum ve çeşitli iz mineraller bakımından zengindir.
- Bitki Etken Maddesi
Arctiin, arctigenin, inülin ve fenolik asit türevleri başlıca biyolojik aktif bileşenlerdir.
- Bitkinin İlaç Sektöründe Kullanılan Etken Maddesi
Arctigenin ve arctiin üzerine yapılan çalışmalar antioksidan, antiinflamatuvar ve hücresel proliferasyon düzenleyici etkiler göstermiştir. İnülin ise prebiyotik lif olarak farmasötik ve nutrasötik alanlarda kullanılmaktadır.
Bitkinin Gıda Takviyelerinde Kullanılan Etken Ekstrat Maddesi Var mı
Evet, dulavratotu kökü ekstresi karaciğer fonksiyonlarını destekleyici, sindirim sistemi dengeleyici ve cilt metabolizmasını düzenleyici gıda takviyelerinde yer almaktadır.
- Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak Kullanımı Var mı
Arctium majus üzerinde yapılan moleküler çalışmalarda arctigeninin NF-kB, MAPK ve apoptotik yolaklar üzerindeki etkileri incelenmiştir. Antioksidan enzim gen ekspresyonu düzenleyici potansiyeli araştırılmıştır.
- Lokman Hekimlerden Kısa Gerçek Formüller ya da Kullanımı
Anadolu ve Azerbaycan geleneğinde dulavratotu kökü kaynatılarak kan temizleyici ve cilt destekleyici öz olarak kullanılmıştır. Kurutulmuş kök bal ile karıştırılarak uzun süreli destek kürlerinde yer almıştır.