- Bitki Adı
- Haşhaş
- Bitki Diğer Adları
- Afyon haşhaşı
- Latince Adı
- Papaver somniferum L.
- Almanca Adı
- Schlafmohn
- Arapça Adı
- خشخاش (Kheshkhash)
- Farsça Adı
- خشخاش (Kheshkhash)
- Fransızca Adı
- Pavot somnifère
- İngilizce Adı
- Opium poppy
- İtalyanca Adı
- Papavero da oppio
- Rusça Adı
- Мак снотворный (Mak snotvornıy)
- Yunanca Adı
- Υπνοφόρος μήκων (Ypnofóros míkon)
- Bulunduğu Yer
- Anadolu, Ege, Akdeniz, Orta Asya
- Toplanma Zamanı
- Kapsüller yaz ortasında toplanır
- Kullanılan Bölgesi
- Kapsüller, tohumlar, sütlü lateks
- Yetiştiği Bölgeler
- Akdeniz, Anadolu, Asya, Avrupa
- Bitki Tanımı
- 1-1,5 metre boyunda, geniş yapraklı, beyaz-mor çiçekli otsu bitki
- Günlük Kullanım
- Tohumları hamur işlerinde ve yağ elde etmekte kullanılır
- Modern Bilimde
- Ağrı kesici alkaloidleri nedeniyle farmakolojide çok araştırılmıştır
- Kullanım Alanları
- Besin yağı,
- Yan Etkileri
- Yanlış veya aşırı kullanım bağımlılığa ve zehirlenmeye yol açabilir
- Hazırlanış Şekli
- Tohumlar kavrularak tüketilir, kapsüllerden sütlü öz alınır
- Azerbaycan Adı
- Xaşxaş
Haşhaş deyince aklımıza afyon haşhaşı gelir buda uyuşturucudur.
- Ve tıp alanında uyuşturucu olarak kullanılmakta,
Haşhaş yaprakları salata olarak yenilmekte tohumu da kullanılmakta.
Haşhaş bitkisi bir yılık bir bitkidir ve ekimi yapılmakta devlet kontrolü altında yapılmakta.
- Eczacılıkta alkaloid kaynağı,
- Süs bitkisi
- Bitki İçeriği
Papaver somniferum; alkaloidler (morfin, kodein, tebain, papaverin, noskapin), sabit yağ asitleri, protein ve fenolik bileşikler içerir. Özellikle kapsül sütü (lateks) alkaloid fraksiyonu bakımından zengindir.
- Bitki Etken Maddesi
Morfin, kodein ve tebain başlıca biyolojik aktif alkaloidlerdir. Papaverin düz kas gevşetici etki gösteren önemli bir bileşendir.
- Bitkinin İlaç Sektöründe Kullanılan Etken Maddesi
Morfin ve kodein analjezik ve antitussif amaçlı farmasötik preparatlarda kullanılmaktadır. Tebain yarı sentetik opioid türevlerinin sentezinde öncül molekül olarak değerlendirilir.
Bitkinin Gıda Takviyelerinde Kullanılan Etken Ekstrat Maddesi Var mı
Haşhaş tohumu alkaloid içeriği düşük olup gıda amaçlı kullanılmaktadır. Ancak alkaloid içeren lateks kısmı yalnızca kontrollü farmasötik alanlarda değerlendirilir.
- Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak Kullanımı Var mı
Papaver somniferum üzerinde benzilizokinolin alkaloid biyosentez genleri moleküler düzeyde ayrıntılı biçimde incelenmiştir. Morfin sentez yolakları ve enzimatik mekanizmalar genetik çalışmalarla ortaya konmuştur.
- Lokman Hekimlerden Kısa Gerçek Formüller ya da Kullanımı
Geleneksel Anadolu uygulamalarında haşhaş tohumu besleyici ve sakinleştirici özellikleri nedeniyle kullanılmıştır. Alkaloid içeren kısımların kontrollü ve dikkatli değerlendirilmesi gerektiği bilinmiştir.