- Bitki Adı
- Horozibiği
- Bitki Diğer Adları
- Amarantus
- Latince Adı
- Amaranthus caudatus L. (Syn.: Amaranthus abyssinicus L.H. Bailey)
- Almanca Adı
- Fuchsschwanz
- Arapça Adı
- قطيفة
- Farsça Adı
- تاج خروس
- Fransızca Adı
- Amarante queue de renard
- İngilizce Adı
- Love-lies-bleeding
- İtalyanca Adı
- Amaranto
- Rusça Adı
- Амарант
- Yunanca Adı
- Αμάραντος
- Bulunduğu Yer
- Bahçeler, tarım alanları
- Toplanma Zamanı
- Sonbaharda tohumları toplanır
- Kullanılan Bölgesi
- Tohum (çekirdek), tohum yağı
- Yetiştiği Bölgeler
- Güney Amerika, Anadolu, Asya
- Bitki Tanımı
- Uzun kırmızı salkımlı çiçekler açan, otsu bir bitkidir.
- Günlük Kullanım
- Tohumları gıda olarak tüketilir; yağı yemeklerde kullanılır.
- Modern Bilimde
- Protein ve lif açısından zengin, glütensiz bir tahıl alternatifi olarak araştırılmaktadır.
- Kullanım Alanları
- Beslenme desteği, un yapımı, kolesterol düşürücü, bağışıklık güçlendirici.
- Yan Etkileri
- Aşırı tüketimi bazı kişilerde mide rahatsızlığı yapabilir.
- Hazırlanış Şekli
- Tohumları kaynatılarak veya un yapılarak tüketilir; yağı salata ve yemeklere katılır.
- Azerbaycan Adı
- Qırmızı qulançar
- Bitki İçeriği
Amarantus tohumları yüksek oranda protein (%15-18), lisin bakımından zengin aminoasit profili, yağ (oleik, linoleik, palmitik asit), nişasta, mineral (kalsiyum, magnezyum, demir) ve vitaminler içerir. Tohumları gıda olarak tahıl benzeri kullanılmaktadır.
- Panzehir, antibiyotik, antiseptik özelliği
Geleneksel kullanımda yara iyileştirici, kanamayı durdurucu ve antiinflamatuvar özellikleriyle anılmıştır.
- Bitki Etken Maddesi
Polifenoller, flavonoidler (kuersetin, rutin), saponinler, fitosteroller ve tokoferoller içerir.
Ayrıca amarantin isimli kırmızı pigment (betasianin grubu) bulunur.
- Gıda Takviyelerinde Kullanımı
Amarantus tohum proteini, amarantin pigmenti ve yağ ekstraktı gıda takviyelerinde kullanılmaktadır.
Protein desteği, antioksidan ve doğal renklendirici amaçlarla yer almaktadır.
- Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak Kullanımı
Amarantin ve polifenol bileşikleri antioksidan ve hücre koruyucu özellikleri nedeniyle moleküler biyoloji araştırmalarında değerlendirilmektedir.