- Bitki Diğer Adları
- Kolza otu, Kolza yağı
- Azerbaycan Adı
- Kanola
- Latince Adı
- Brassica napus L. (Syn.: Brassica campestris L., Brassica rutabaga (DC.) Druce, Brassica gongylodes Mill.)
- Almanca Adı
- Raps
- Arapça Adı
- زيت الكانولا
- Farsça Adı
- کلزا
- Fransızca Adı
- Colza
- İngilizce Adı
- Canola, Rapeseed
- İtalyanca Adı
- Colza
- Rusça Adı
- Рапс
- Yunanca Adı
- Κράμβη
- Bulunduğu Yer
- Tarla bitkisi olarak geniş alanlarda
- Toplanma Zamanı
- Yaz başı – tohum olgunlaştığında
- Kullanılan Bölgesi
- Tohumdan elde edilen sıvı sabit yağı
- Yetiştiği Bölgeler
- Avrupa, Kuzey Amerika, Anadolu
- Kanola, Kolza
BİTKİ TANIMI
Sarı çiçekli, 1 metreye kadar boylanabilen, tohumları yağ açısından zengin bir bitki.
GÜNLÜK KULLANIM
Yemeklik yağ olarak günlük beslenmede yaygın kullanılır.
MODERN BİLİMDE
Omega-3 ve omega-6 yağ asitleri bakımından dengeli, kolesterol ve damar sağlığı üzerine olumlu etkileri incelenmiştir.
KULLANIM ALANLARI
Beslenme, yemeklik yağ, margarin ve endüstriyel yağ üretimi.
YAN ETKİLERİ
Aşırı tüketimde sindirim sorunları yapabilir; rafine edilmemiş yağlar erusik asit nedeniyle kalp sağlığına zarar verebilir.
HAZIRLANIŞ ŞEKLİ
Tohumları preslenerek yağ elde edilir; rafine edilerek yemeklik yağ yapılır.
BİTKİ İÇERİĞİ
1. Sabit yağlar (özellikle yağ asitleri), protein ve lif içerir.
2. Vitamin E, steroller ve az miktarda glukosinolatlar bulunur.
ETKEN MADDESİ
1. Oleik asit.
2. Linoleik asit.
3. Alfa-linolenik asit.
4. Erüsik asit (düşük oranda).
5. Tokoferoller.
6. Fitosteroller.
İlaç Sektöründe Kullanımı, Gıda Takviyelerinde Kullanımı, Moleküler Biyoloji ve Genetikte Kullanımı
1. İlaç sektöründe kolza yağı, cilt koruyucu ve nemlendirici preparatlarda taşıyıcı yağ olarak kullanılır.
2. Gıda takviyelerinde özellikle omega-3 ve omega-6 yağ asitleri kaynağı olarak kapsül ve yağ formunda değerlendirilir.
3. Moleküler biyoloji araştırmalarında yağ asitlerinin metabolizma, gen ekspresyonu ve hücresel enerji düzenlemesi üzerindeki etkileri incelenmektedir.
LOKMAN HEKİMLERDE KULLANIMI
1. Lokman Hekim geleneğinde yağı haricen cilt yumuşatıcı ve yara iyileştirici olarak sürülmüştür.
2. Anadolu halk hekimliğinde romatizma ağrılarında masaj yağı olarak kullanılmıştır.
3. Osmanlı döneminde ise yemeklik yağ ve şifa maksadıyla hem dahilen hem haricen tercih edilmiştir.