- Bitki Adı
- Mate
- Bitki Diğer Adları
- Paraguay Çayı, Yerba Mate
- Latince Adı
- Ilex paraguariensis St.-Hil.
- Almanca Adı
- Mate-Tee
- Arapça Adı
- ماتيه
- Farsça Adı
- چای ماته
- Fransızca Adı
- Maté
- İngilizce Adı
- Yerba Mate
- İtalyanca Adı
- Erba Mate
- Rusça Adı
- Мате
- Yunanca Adı
- Μάτε
- Bulunduğu Yer
- Güney Amerika (Paraguay, Arjantin, Brezilya, Uruguay)
- Toplanma Zamanı
- Yapraklar ilkbahar ve yaz aylarında toplanır.
- Kullanılan Bölgesi
- Yapraklar
- Yetiştiği Bölgeler
- Paraguay, Arjantin, Brezilya, Uruguay
- Bitki Tanımı
- Çobanpüsküllügiller familyasından, yaprakları kaynatılıp çay yapılan bir bitki.
- Günlük Kullanım
- Çay olarak sıcak veya soğuk şekilde tüketilir.
- Modern Bilimde
- Kafein, teobromin ve polifenoller içerdiği için uyarıcı, antioksidan ve metabolizma düzenleyici etkileri araştırılmıştır.
- Kullanım Alanları
- Halk arasında enerji verici, sindirim destekleyici ve sosyal içecek olarak kullanılmıştır.
- Yan Etkileri
- Fazla kullanımda uykusuzluk, çarpıntı ve mide rahatsızlığı yapabilir.
- Hazırlanış Şekli
- Kurutulmuş yaprakları sıcak suyla demlenir, geleneksel olarak özel kabı ve bombilla adı verilen pipetiyle içilir.
- Bitki İçeriği
1. Kafein, teobromin, polifenoller, saponinler, klorojenik asit, vitaminler (A, C, E, B grubu) ve mineraller (magnezyum, potasyum, demir) içerir.
- Etken Maddesi
1. Kafein.
2. Teobromin.
3. Mate saponinleri.
4. Klorojenik asit.
5. Polifenoller.
İlaç Sektöründe Kullanımı, Gıda Takviyelerinde Kullanımı, Moleküler Biyoloji ve Genetikte Kullanımı
1. İlaç sektöründe uyarıcı, yağ metabolizmasını düzenleyici ve antioksidan etkileriyle incelenmektedir.
2. Gıda takviyelerinde enerji artırıcı, kilo kontrolü destekleyici ve bağışıklık güçlendirici formüllerde yaygın kullanılmaktadır.
3. Moleküler biyoloji araştırmalarında kafein ve polifenollerin hücresel enerji metabolizması ve oksidatif stres üzerindeki etkileri araştırılmaktadır.
- Lokman Hekimlerde Kullanımı
1. Lokman Hekim geleneğinde yorgunluk giderici, bedeni dinç tutucu ve sindirimi kolaylaştırıcı olarak kullanılmıştır.
2. Güney Amerika halkı tarafından geleneksel olarak çay halinde tüketilmiştir.
3. Eski hekimler tarafından kuvvet verici ve zihni açıcı olarak zikredilmiştir.