- Bitki Adı
- Şeytan Pençesi
- Bitki Diğer Adları
- Afrika pençesi, Harpagofitum
- Azerbaycan Adı
- Şeytan pəncəsi
- Latince Adı
- Harpagophytum procumbens DC.
- Almanca Adı
- Teufelskralle
- Arapça Adı
- مخلب الشيطان
- Farsça Adı
- پنجه شیطان
- Fransızca Adı
- Griffe du diable
- İngilizce Adı
- Devil's Claw
- İtalyanca Adı
- Artiglio del diavolo
- Rusça Adı
- Коготь дьявола
- Yunanca Adı
- Νύχι του διαβόλου
- Bulunduğu Yer
- Güney Afrika çölleri ve savanları; özellikle Namibya, Botsvana, Güney Afrika.
- Toplanma Zamanı
- Yan (sekonder) yumruları kuru mevsim sonunda toplanır ve kurutulur.
- Kullanılan Bölgesi
- Kök ve yan yumruları (rizom/sekonder yumrular).
- Yetiştiği Bölgeler
- Namibya, Botsvana, Güney Afrika ve çevresi.
BİTKİ TANIMI
Çok yıllık, sürünücü gövdeli; kancalı (pençe benzeri) meyveleriyle tanınan otsu bir bitki.
GÜNLÜK KULLANIM
Gelenekte eklem rahatlatma, iştah ve sindirim desteklerinde kaynatma olarak kullanılagelmiştir.
MODERN BİLİMDE
Harpagozit başta olmak üzere iridoid glikozitler içerir; eklem rahatlaması ve bel-sırt konforu üzerine çalışmalar vardır.
KULLANIM ALANLARI
Kapsül/ekstre, çay/dekoksyon, merhem ve masaj yağı karışımlarında.
YAN ETKİLERİ
Hassas midede rahatsızlık, reflü/ülser öyküsünde dikkat; safra taşında ve hamilelikte önerilmez. Kan sulandırıcı ve diyabet ilaçlarıyla etkileşim olasılığı nedeniyle temkin gerekir.
HAZIRLANIŞ ŞEKLİ
Kurutulmuş kök 1-2 gram, 200 ml suda 10-15 dk hafif kaynatılır; günde 1-2 kezden fazla önerilmez.
BİTKİ İÇERİĞİ
Şeytan pençesi, Pedaliaceae familyasına ait, Güney Afrika kökenli çok yıllık bir bitkidir. Köklerinde bulunan aktif bileşenler tıbbi olarak kullanılmaktadır. İçeriğinde iridoid glikozitler (özellikle harpagosid, harpagid), fenolik asitler, flavonoidler ve fitosteroller bulunur.
BİTKİ ETKEN MADDESİ
Başlıca etken maddeleri harpagosid, harpagid, procumbid, kafeik asit ve flavonoidlerdir. Bu bileşikler antiinflamatuar, analjezik ve antioksidan özellik taşır.
BİTKİNİN İLAÇ SEKTÖRÜNDE KULLANILAN ETKEN MADDESİ
Harpagosid, modern ilaç endüstrisinde doğal antiinflamatuar bileşik olarak değerlendirilir. Şeytan pençesi ekstraktı, romatoid artrit, osteoartrit ve kas-iskelet sistemi ağrılarında kullanılan bitkisel ilaç formülasyonlarında etken madde olarak yer alır.
BİTKİ GIDA TAKVİYELERİNDE KULLANILAN EKSTRAKT MADDESİ VAR MI
Evet. Şeytan pençesi ekstresi, eklem sağlığını destekleyici, kas ağrılarını azaltıcı ve inflamasyonu dengeleyici gıda takviyelerinde yaygın şekilde kullanılır.
MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK OLARAK KULLANIMI VAR MI
Harpagosid bileşiği, hücre kültürlerinde NF-κB ve COX-2 gen ekspresyonunu baskılayarak inflamasyon yolaklarını düzenlediği gösterilmiştir. Ayrıca antioksidan genlerin (SOD, GPx) aktivasyonunu artırarak oksidatif stresi azalttığı saptanmıştır.
LOKMAN HEKİMLERDEN KISA GERÇEK FORMÜLLER VEYA KULLANIMI
Klasik İslam tıbbında doğrudan adı geçmez, ancak Davud el-Antaki eklem ağrılarını azaltan ve kasları gevşeten bitkiler arasında bu tür özelliklere sahip kökleri özellikle tavsiye etmiştir. Anadolu hekimleri ise romatizma ağrıları için kök kaynatmasını haricen sıcak kompres olarak uygulamıştır.