- Bitki Adı
- Şeytan Pençesi
- Bitki Diğer Adları
- Afrika pençesi, Harpagofitum
- Latince Adı
- Harpagophytum procumbens DC.
- Almanca Adı
- Teufelskralle
- Arapça Adı
- مخلب الشيطان
- Farsça Adı
- پنجه شیطان
- Fransızca Adı
- Griffe du diable
- İngilizce Adı
- Devil's Claw
- İtalyanca Adı
- Artiglio del diavolo
- Rusça Adı
- Коготь дьявола
- Yunanca Adı
- Νύχι του διαβόλου
- Bulunduğu Yer
- Güney Afrika çölleri ve savanları; özellikle Namibya, Botsvana, Güney Afrika.
- Toplanma Zamanı
- Yan (sekonder) yumruları kuru mevsim sonunda toplanır ve kurutulur.
- Kullanılan Bölgesi
- Kök ve yan yumruları (rizom/sekonder yumrular).
- Yetiştiği Bölgeler
- Namibya, Botsvana, Güney Afrika ve çevresi.
- Bitki Tanımı
- Çok yıllık, sürünücü gövdeli; kancalı (pençe benzeri) meyveleriyle tanınan otsu bir bitki.
- Günlük Kullanım
- Gelenekte eklem rahatlatma, iştah ve sindirim desteklerinde kaynatma olarak kullanılagelmiştir.
- Modern Bilimde
- Harpagozit başta olmak üzere iridoid glikozitler içerir; eklem rahatlaması ve bel-sırt konforu üzerine çalışmalar vardır.
- Kullanım Alanları
- Kapsül/ekstre, çay/dekoksyon, merhem ve masaj yağı karışımlarında.
- Yan Etkileri
- Hassas midede rahatsızlık, reflü/ülser öyküsünde dikkat; safra taşında ve hamilelikte önerilmez. Kan sulandırıcı ve diyabet ilaçlarıyla etkileşim olasılığı nedeniyle temkin gerekir.
- Hazırlanış Şekli
- Kurutulmuş kök 1-2 gram, 200 ml suda 10-15 dk hafif kaynatılır; günde 1-2 kezden fazla önerilmez.
- Azerbaycan Adı
- Şeytan pəncəsi
- Bitki İçeriği
Şeytan pençesi, Pedaliaceae familyasına ait, Güney Afrika kökenli çok yıllık bir bitkidir. Köklerinde bulunan aktif bileşenler tıbbi olarak kullanılmaktadır. İçeriğinde iridoid glikozitler (özellikle harpagosid, harpagid), fenolik asitler, flavonoidler ve fitosteroller bulunur.
- Bitki Etken Maddesi
Başlıca etken maddeleri harpagosid, harpagid, procumbid, kafeik asit ve flavonoidlerdir. Bu bileşikler antiinflamatuar, analjezik ve antioksidan özellik taşır.
- Bitkinin İlaç Sektöründe Kullanılan Etken Maddesi
Harpagosid, modern ilaç endüstrisinde doğal antiinflamatuar bileşik olarak değerlendirilir. Şeytan pençesi ekstraktı, romatoid artrit, osteoartrit ve kas-iskelet sistemi ağrılarında kullanılan bitkisel ilaç formülasyonlarında etken madde olarak yer alır.
- Bitki Gıda Takviyelerinde Kullanılan Ekstrakt Maddesi Var mı
Evet. Şeytan pençesi ekstresi, eklem sağlığını destekleyici, kas ağrılarını azaltıcı ve inflamasyonu dengeleyici gıda takviyelerinde yaygın şekilde kullanılır.
- Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak Kullanımı Var mı
Harpagosid bileşiği, hücre kültürlerinde NF-κB ve COX-2 gen ekspresyonunu baskılayarak inflamasyon yolaklarını düzenlediği gösterilmiştir. Ayrıca antioksidan genlerin (SOD, GPx) aktivasyonunu artırarak oksidatif stresi azalttığı saptanmıştır.
- Lokman Hekimlerden Kısa Gerçek Formüller veya Kullanımı
Klasik İslam tıbbında doğrudan adı geçmez, ancak Davud el-Antaki eklem ağrılarını azaltan ve kasları gevşeten bitkiler arasında bu tür özelliklere sahip kökleri özellikle tavsiye etmiştir. Anadolu hekimleri ise romatizma ağrıları için kök kaynatmasını haricen sıcak kompres olarak uygulamıştır.