Siyah hardal

BİTKİ TANIMI

1 metreye kadar boylanan, sarı çiçekli otsu bir bitkidir. Tohumları acımsı aromalıdır.

GÜNLÜK KULLANIM

Halk arasında iştah açıcı, baharat ve turşu yapımında kullanılmıştır.

MODERN BİLİMDE

Hardal tohumlarının antimikrobiyal, sindirimi uyarıcı etkileri araştırılmaktadır.

KULLANIM ALANLARI

Baharat, yağ elde etme, halk hekimliğinde haricen kullanımlar.

YAN ETKİLERİ

Fazla kullanımda mide rahatsızlığı ve ciltte tahrişe yol açabilir.

HAZIRLANIŞ ŞEKLİ

Tohumlarından hardal yağı çıkarılır; yaprakları yemeklerde kullanılır.

BİTKİ İÇERİĞİ

Yabani hardal, Brassicaceae (turpgiller) familyasından, sarı çiçekli, tek yıllık bir bitkidir. Gövdesi tüylü, meyvesi bakla şeklindedir. İçeriğinde sinigrin, allyl izotiyosiyanat, flavonoidler, askorbik asit, oleik asit, linoleik asit ve kükürtlü bileşikler bulunur.

BİTKİ ETKEN MADDESİ

Başlıca etken maddesi sinigrin olup, bu bileşik hidrolizle allyl izotiyosiyanata dönüşür. Bu madde güçlü antiseptik, rubefacient (ısıtıcı) ve dolaşımı artırıcı özellik taşır.

BİTKİNİN İLAÇ SEKTÖRÜNDE KULLANILAN ETKEN MADDESİ

Yabani hardaldan elde edilen sinigrin ve izotiyosiyanatlar modern ilaç sektöründe topikal kas gevşeticiler, romatizma ve soğuk algınlığı merhemlerinde etken bileşen olarak kullanılır. Ayrıca farmasötik ar-Ge’de antikanserojen etkileri incelenmektedir.

BİTKİ GIDA TAKVİYELERİNDE KULLANILAN EKSTRAKT MADDESİ VAR MI

Evet. Yabani hardal ekstraktı, kas gevşetici ve metabolizma hızlandırıcı özellikleri nedeniyle bazı bitkisel gıda takviyelerinde kullanılır. Ancak doz sınırlandırması önemlidir, zira fazla miktarda alımı mide irritasyonuna neden olabilir.

MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK OLARAK KULLANIMI VAR MI

Sinapis arvensis, Brassica türleriyle yakın genetik ilişkisi nedeniyle tarımsal genetik araştırmalarda model organizma olarak kullanılmıştır. Özellikle kükürtlü bileşiklerin biyosentezine ait genlerin karakterizasyonunda kullanılmıştır. Ayrıca allyl izotiyosiyanat bileşiği hücre kültürlerinde antitümör ve apoptoz etkileri için test edilmiştir.

LOKMAN HEKİMLERDEN KISA GERÇEK FORMÜLLER VEYA KULLANIMI

İbn-i Sina, hardal tohumlarını ‘soğuk mizacın dengesini sağlar’ diye tarif etmiş, bal ile karıştırılarak soğuk algınlığında göğse sürülmesini tavsiye etmiştir. Anadolu hekimleri yabani hardalı sirke ile lapa haline getirip romatizma ağrılarında yakı olarak kullanmışlardır.

KUR’AN-I KERİM’DE BU BİTKİ İLE ADI GEÇEN AYET VAR MI

Kur’an-ı Kerim’de doğrudan adı geçmez, ancak Lokman Suresi 16. ayette ‘bir hardal tanesi ağırlığınca bile olsa’ ifadesiyle, hardal tanesi büyüklüğünde bir şeyin bile Allah katında kaybolmayacağı anlatılır.

• Bu Bitki Hadis Olarak Bir Yerde Geçiyor mu

Doğrudan hadislerde geçmemektedir; fakat Hz. Peygamber (s.a.v), bitkisel ilaçların ölçülü kullanılmasını ve vücut dengesinin korunmasını tavsiye etmiştir. Hardal, erken İslam tıbbında sıcak karakterli bitkiler sınıfında değerlendirilmiştir.

• Hippokrates

Hardalın sindirimi uyaran ve bedeni ısıtan özelliklerinden bahsetmiştir.

• İbn-i Sînâ

Tohumlarının yakıcı özelliğiyle lapasının deri üzerine uygulanabileceğini yazmıştır.

• Ebu Bekir Er-Râzî

Hardalın iştah açıcı ve sindirimi kolaylaştırıcı etkilerine değinmiştir.