- Bitki Diğer Adları
- Çayır taşkeseni, Arvensis taşkeseni
- Azerbaycan Adı
- Tarla daşkəsəni
- Latince Adı
- Buglossoides arvensis (L.) I.M.Johnst.
- Almanca Adı
- Acker-Steinsame
- Arapça Adı
- بوجلوسويدس
- Farsça Adı
- بوگلوسوید
- Fransızca Adı
- Buglossoides des champs
- İngilizce Adı
- Field gromwell
- İtalyanca Adı
- Buglossoides dei campi
- Rusça Adı
- Буглоссоидес полевой
- Yunanca Adı
- Βουγλοσσοειδές των αγρών
- Bulunduğu Yer
- Tarlalar, kırsal alanlar
- Toplanma Zamanı
- Yaz aylarında
- Kullanılan Bölgesi
- Tohum yağı
- Yetiştiği Bölgeler
- Avrupa, Asya, Anadolu
- Tarla taşkeseni
BİTKİ TANIMI
Buglossoides arvensis, 20–40 cm boylarında, küçük mavi çiçekler açan, otsu ve bir yıllık bir bitkidir.
GÜNLÜK KULLANIM
Tohum yağından elde edilen kapsül veya sıvı formlar günlük sınırlı miktarlarda kullanılabilir.
MODERN BİLİMDE
Omega-3 yağ asitleri (alfa-linolenik asit) bakımından zengindir; kalp-damar ve sinir sistemi üzerine araştırılmıştır.
KULLANIM ALANLARI
Gelenekte enerji verici ve dayanıklılığı artırıcı; modern kullanımda besin desteği ve kozmetik ürünlerde.
YAN ETKİLERİ
Fazla kullanımda mide rahatsızlığı yapabilir.
HAZIRLANIŞ ŞEKLİ
Tohumları soğuk pres yöntemiyle sıkılarak yağ elde edilir.
BİTKİ İÇERİĞİ
Tarla taşkeseni, Boraginaceae (hodangiller) familyasına ait, genellikle çayırlarda ve tarla kenarlarında yetişen tek yıllık otsu bir bitkidir. Tohumları ve yaprakları tıbbi değere sahiptir. İçeriğinde omega-3 yağ asitleri (özellikle alfa-linolenik asit), steroller, tanenler, flavonoidler ve fenolik bileşikler bulunur.
BİTKİ ETKEN MADDESİ
Başlıca etken maddeleri alfa-linolenik asit, stearik asit, fitosteroller, tanen ve fenolik bileşiklerdir. Bu bileşikler antioksidan, antiinflamatuar ve hücre yenileyici etki gösterir.
BİTKİNİN İLAÇ SEKTÖRÜNDE KULLANILAN ETKEN MADDESİ
Buglossoides arvensis tohum yağı, omega-3 kaynağı olarak modern farmasötik araştırmalarda kullanılmaktadır. Ayrıca antioksidan içeriği nedeniyle cilt sağlığına yönelik topikal ilaç formülasyonlarında değerlendirilmiştir.
BİTKİ GIDA TAKVİYELERİNDE KULLANILAN EKSTRAKT MADDESİ VAR MI
Evet. Tarla taşkeseni tohum yağı, özellikle bitkisel omega-3 kaynağı olarak üretilen kapsül formundaki gıda takviyelerinde kullanılmaktadır. Balık yağına bitkisel alternatif olarak değerlidir.
MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK OLARAK KULLANIMI VAR MI
Alfa-linolenik asit içeriği sayesinde hücre membran yapısını koruyucu etkiler göstermiştir. Hücre kültürü çalışmalarında, antiinflamatuar genlerin (IL-1β, COX-2) ekspresyonunu baskıladığı, antioksidan genlerin (SOD, GPx) aktivitesini artırdığı saptanmıştır.
LOKMAN HEKİMLERDEN KISA GERÇEK FORMÜLLER VEYA KULLANIMI
Klasik kaynaklarda taşkeseni ismen az geçer, ancak benzer hodangiller familyası üyeleri, İbn-i Sina tarafından 'kanı temizleyen ve yarayı iyileştiren' bitkiler arasında anılmıştır. Anadolu hekimleri tohumlarını ezip zeytinyağı ile karıştırarak cilt yaralarına haricen uygulamışlardır.