- Bitki Diğer Adları
- Sakallı liken
- Latince Adı
- Usnea longissima Ach. (Syn.: Dolichousnea longissima (Ach.) Articus)
- Almanca Adı
- Bartflechte
- Arapça Adı
- الأشنات الملتحية
- Farsça Adı
- خزه ریشی
- Fransızca Adı
- Usnée barbue
- İngilizce Adı
- Old man's beard lichen
- İtalyanca Adı
- Usnea
- Rusça Adı
- Уснея длиннейшая
- Yunanca Adı
- Λειχήνα με γενειάδα
- Bulunduğu Yer
- Ağaç gövdeleri ve dallarında
- Toplanma Zamanı
- Yıl boyunca
- Kullanılan Bölgesi
- Tallus
- Yetiştiği Bölgeler
- Kuzey Yarımküre ormanları
- Bitki Tanımı
- Usnea longissima, uzun sakal şeklinde sarkarak ağaçlarda yetişen liken türüdür.
- Günlük Kullanım
- Tentür veya ekstre olarak sınırlı şekilde kullanılır.
- Modern Bilimde
- Usnik asit içerir;
- Kullanım Alanları
- Yara temizleyici
- Yan Etkileri
- Aşırı kullanım karaciğer üzerinde olumsuz etki yapabilir.
- Hazırlanış Şekli
- Kurutulup ekstre edilerek tentür veya merhem hazırlanır.
- Usnea
- Azerbaycan Adı
- Usnea
- Antibakteriyel,
Antiviral özellikleri araştırılmıştır.
- Bitki İçeriği
Usnea, Parmeliaceae familyasından bir liken türüdür ve genellikle ağaç kabukları üzerinde sarkık, gri-yeşil ipliksi yapılar halinde büyür. Halk arasında Sakallı Liken olarak bilinir. Doğal antibiyotik özellikleriyle tanınır. İçeriğinde usnik asit, difraktik asit, barbatic asit, fumarprotosetrarik asit ve çeşitli polisakkaritler bulunur.
- Bitki Etken Maddesi
Başlıca etken maddesi usnik asittir. Ayrıca difraktik asit ve barbatic asit gibi bileşikler de antimikrobiyal, antiviral ve antitümör özellik taşır.
- Bitkinin İlaç Sektöründe Kullanılan Etken Maddesi
Usnik asit, farmasötik sektör tarafından doğal antibiyotik ve antifungal madde olarak kullanılmaktadır. Cilt enfeksiyonlarına karşı geliştirilen topikal merhemler ve antiseptik solüsyonlarda etken madde olarak yer almıştır. Ayrıca tüberküloz ve solunum enfeksiyonlarına yönelik doğal formülasyonlarda da kullanımı araştırılmıştır.
- Bitki Gıda Takviyelerinde Kullanılan Ekstrakt Maddesi Var mı
Evet. Usnea ekstresi, bağışıklık güçlendirici, solunum sistemi destekleyici ve antiviral özellikleri nedeniyle gıda takviyelerinde yer alır. Ancak yüksek dozda usnik asidin karaciğer üzerindeki toksik etkisi nedeniyle doz kontrolü zorunludur.
- Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak Kullanımı Var mı
Usnik asidin hücre kültürü çalışmalarında DNA sentezini baskılayarak tümör hücre proliferasyonunu engellediği gösterilmiştir. Ayrıca, antioksidan genlerin (SOD, GPx) aktivitesini artırırken inflamatuar genlerin (IL-6, TNF-α) ekspresyonunu baskıladığı saptanmıştır. Antiviral çalışmalar, usnik asidin RNA virüslerine karşı replikasyon baskılayıcı etki gösterdiğini ortaya koymuştur.
- Lokman Hekimlerden Kısa Gerçek Formüller veya Kullanımı
İbn-i Sina, doğrudan usnea’dan bahsetmemiştir, ancak 'ağaç kabuklarında biten yosunlar ve mantarlar' için antiseptik özelliklerden söz etmiştir. Davud el-Antaki, yaraları kurutan ve irinli enfeksiyonları gideren otlar arasında benzer liken türlerinden bahsetmiştir. Anadolu hekimleri, usnea’yı kaynatıp suyu ile yaraları yıkamış ve göğüs yumuşatıcı olarak kullanmışlardır.