Yabani Melekotu

• Yabani Melekotu

BİTKİ TANIMI

Angelica sylvestris, 1–2 metreye kadar boylanabilen, morumsu gövdeli ve beyaz çiçekli, çok yıllık otsu bir bitkidir.

GÜNLÜK KULLANIM

Çay veya tentür formunda ölçülü miktarlarda kullanılabilir.

MODERN BİLİMDE

Furanokumarinler, uçucu yağlar ve flavonoidler içerir; sindirim ve dolaşım sistemi üzerine araştırılmıştır.

KULLANIM ALANLARI

Gelenekte sindirim destekleyici; modern kullanımda fitoterapi ve aromaterapi ürünlerinde.

YAN ETKİLERİ

Fazla kullanım ışığa duyarlılığı artırabilir.

HAZIRLANIŞ ŞEKLİ

Kök ve yaprakları kaynatılarak çay yapılır, tentür formunda hazırlanabilir.

BİTKİ İÇERİĞİ

Yabani melekotu, Apiaceae (maydanozgiller) familyasından çok yıllık bir bitkidir. Avrupa ve Anadolu’nun nemli bölgelerinde doğal olarak yetişir. Bitkinin kökü, gövdesi ve yaprakları tıbbi amaçla kullanılır. İçeriğinde uçucu yağlar (β-pinen, α-phellandren, limonen), kumarinler, furanokumarinler (angelisin, bergapten), flavonoidler ve organik asitler bulunur.

BİTKİ ETKEN MADDESİ

Başlıca etken maddeleri angelisin, osthol, bergapten, umbelliferon ve angelikat asittir. Bu bileşikler antispazmodik, sindirim düzenleyici, antienflamatuar, antiseptik ve dolaşım artırıcı etkilere sahiptir.

BİTKİNİN İLAÇ SEKTÖRÜNDE KULLANILAN ETKEN MADDESİ

Angelica türlerinden elde edilen furanokumarin ve uçucu yağ bileşikleri modern ilaç sektöründe öksürük şurupları, sindirim düzenleyici preparatlar ve kas gevşetici bitkisel formülasyonlarda kullanılmaktadır. Ayrıca angelisin türevleri farmasötik araştırmalarda doğal vazodilatör ve spazmolitik ajan olarak değerlendirilmektedir.

BİTKİ GIDA TAKVİYELERİNDE KULLANILAN EKSTRAKT MADDESİ VAR MI

Evet. Yabani melekotu ekstresi, sindirim sistemini rahatlatıcı, gaz giderici ve dolaşımı artırıcı etkileri nedeniyle gıda takviyelerinde yer alır. Aynı zamanda kadın sağlığı destek ürünlerinde hormon dengeleyici olarak da kullanılmaktadır.

MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK OLARAK KULLANIMI VAR MI

Angelica bileşikleri, hücre kültürü çalışmalarında antioksidan genlerin (SOD, GPx, CAT) ekspresyonunu artırmış, inflamatuar genlerin (TNF-α, IL-6) baskılanmasını sağlamıştır. Furanokumarin türevlerinin apoptoz ve hücre siklusu üzerindeki düzenleyici etkileri kanser biyolojisi araştırmalarında incelenmektedir.

LOKMAN HEKİMLERDEN KISA GERÇEK FORMÜLLER VEYA KULLANIMI

İbn-i Sina, melekotunu 'soğuk mizaçlı hastalıkları dengeleyen, sindirimi kolaylaştıran ve nefesi açan' bitkiler arasında zikretmiştir. Davud el-Antaki, bu bitkiyi 'karın ağrısı ve gaz sancısını gideren, mideyi kuvvetlendiren' olarak tanımlamıştır. Anadolu hekimleri, yabani melekotu kökünü kaynatıp bal ile karıştırarak sindirim güçlendirici ve sakinleştirici olarak kullanmışlardır.