- Bitki Adı
- Adamotu
- Bitki Diğer Adları
- Adam Otu, Abdulselam Otu, İnsan Otu, Adem Otu, Atelması, Yerelması
- Azerbaycan Adı
- Adamotu
- Latince Adı
- Mandragora officinarum
- Almanca Adı
- Alraune
- Arapça Adı
- يبروح (Yabruh)
- Farsça Adı
- یبرُوخ
- Fransızca Adı
- Mandragore
- İngilizce Adı
- Mandrake
- İtalyanca Adı
- Mandragora
- Rusça Adı
- Мандрагора
- Yunanca Adı
- Μανδραγόρας
- Bulunduğu Yer
- Akdeniz, Anadolu, Yunanistan, Suriye
- Toplanma Zamanı
- Sonbahar ve ilkbaharda kökleri toplanır
- Kullanılan Bölgesi
- Kök, yaprak, meyve
- Yetiştiği Bölgeler
- Türkiye, Yunanistan, İtalya, Suriye, Lübnan
BİTKİ TANIMI
Patlıcangiller familyasından, kökü insan şekline benzeyen, beyaz veya mor çiçekli, zehirli bir bitkidir.
Tarihçe hakkında çok sık açıklamalar yapılan bu bitki şifa ve deva kaynağı ve büyüleyici etkisiyle de çok merak konusu olmuş bir bitkidir.
Çoğunlukla uyuşturucu etkisi nedeniyle anestezik etkisi ve erkekler için afrodizyak etkisi nedeniyle yıllarca kullanılmıştır.
Yüzyıllardan beri halk arasında kullanılmakta olan adamotu günümüzde de kullanılmaktadır.
GÜNLÜK KULLANIM
Doğrudan kullanılmaz; halk arasında çok küçük miktarlarda afyon benzeri etkileri nedeniyle kullanılmıştır.
MODERN BİLİMDE
Alkaloidleri (skopolamin, hiyosiyamin, atropin) araştırılmıştır; uyuşturucu ve spazm çözücü etkiler gösterir.
KULLANIM ALANLARI
- Ağrı kesici,
- Anestezik;
- Büyü ve tılsımlarda, ayrıca halk inanışlarında
- Kas gevşetici,
YAN ETKİLERİ
- ZEHIRLIDIR,
Baş dönmesi-Sarhoşluk verir.
En yakın sağlık kuruluşuna başvurunuz.
Zehirli; halüsinasyon, bilinç kaybı ve ölüme yol açabilir.
Kesinlik ile yetkili kişi olmadan kullanılmamalıdır.
Aktarlarda ve eczanelerde bulunması yasaktır.
Uzman kontrolü olmadan kullanılması kesinlik ile yasaktır.
Zehirlidir.
Dikkat edilmesi gerekmektedir.
HAZIRLANIŞ ŞEKLİ
Halk arasında kökü kaynatılarak çok az miktarda içilirdi; modern tıpta doğrudan kullanılmaz, yalnızca etken maddeleri araştırılır.
BİTKİ İÇERİĞİ
Adamotu köklerinde nişasta, az miktarda uçucu yağ ve acı bileşikler bulunur.
Gıda olarak kullanımı zehirli olması nedeniyle uygun değildir.
BİTKİ ETKEN MADDESİ
Tropan alkaloidleri (skopolamin, hiyosiyamin, atropin) başlıca etken maddelerdir.
Bu bileşikler sinir sistemi üzerinde güçlü etkiler yapar ve yüksek dozlarda toksiktir. Ayrıca eser miktarda flavonoid ve fenolik bileşikler de bulunur.
İLAÇ SEKTÖRÜNDE KULLANILAN ETKEN MADDESİ
Adamotundan izole edilen tropan alkaloidleri modern tıpta sentetik türevleri aracılığıyla kullanılmaktadır.
Atropin ve skopolamin gibi türevler günümüzde farmakolojide yer bulmuştur.
KLASİK HEKİMLERDE KULLANIMI
İbn Sînâ ve diğer klasik hekimler adamotunu ağrı kesici, uyuşturucu ve kas gevşetici etkileriyle tanımlamış, ancak zehirli yönü nedeniyle kullanımında büyük ihtiyat gerektiğini vurgulamışlardır.
- Hippokrates
Adam otunu ağrı kesici ve uyutucu olarak kullanmıştır.
- Galinos (Galen)
Adam otunun narkotik özelliğini vurgulamış, cerrahide anestezik olarak kullanıldığını belirtmiştir.
- Harîs İbn-İ Kelede
Uyku verici özelliğinden dolayı dikkatle kullanılmasını tavsiye etmiştir.
- El Kindî
Adam otunu ağrı kesici olarak tarif etmiştir.
- Ebu Bekir Er-Râzî
El-Havi’de adam otunu anestezik olarak kaydetmiştir.
- İbn-i Sînâ
El-Kanun fi’t-Tıbb’da adam otunu ağrı kesici, uyku verici ve kas gevşetici olarak tanımlar.
- Ebu Nuaym El-İsfahânî
Yanlış kullanımının ağır zehirlenmeye yol açabileceğini kaydetmiştir.
- Ebu Davud El-Antakî
Adam otunu 'güçlü uyuşturucu' olarak tarif etmiş, küçük dozlarda faydasına işaret etmiştir.
- Recep Dağıstanlı Aşurlav
- Baş Ağrısı,
- Cinsel,
- Diş Ağrısı,
- Mafsal Ağrıları,
- Romatizma Ağrılarına,
- Uyutucu,