- Latince Adı
- Viburnum opulus L.
- Almanca Adı
- Schneeballbeere
- Arapça Adı
- كالينا (Kālīnā)
- Farsça Adı
- گیلابورو (Gilaburu)
- Fransızca Adı
- Viorne obier
- İngilizce Adı
- Guelder Rose
- İtalyanca Adı
- Palla di neve
- Rusça Adı
- Калина (Kalina)
- Yunanca Adı
- Βιβούρνο (Vivourno)
- Bulunduğu Yer
- Dere kenarları, dağ etekleri, ormanlık bölgeler
- Toplanma Zamanı
- Sonbahar
- Kullanılan Bölgesi
- Meyve
- Yetiştiği Bölgeler
- Türkiye (Kayseri, İç Anadolu), Avrupa, Kafkasya
- Günlük Kullanım
- Şerbet, turşu veya taze olarak ölçülü miktarda tüketilir.
- Modern Bilimde
- Böbrek taşları, idrar yolları ve sindirim sistemi üzerine etkileri araştırılmıştır.
- Kullanım Alanları
- Ağrı kesici,
- Yan Etkileri
- Fazla tüketildiğinde mide bulantısı yapabilir.
- Hazırlanış Şekli
- Suyu çıkarılarak şerbet yapılır, salamura veya turşu olarak hazırlanır.
- Meyve Adı
- Gilaburu
- Meyve Diğer Adları
- Kartopu, Dağdığan Ağacı
- Azerbaycan Adı
- Gilaburu
- Meyve Tanımı
Gilaburu kırmızı, yuvarlak, ekşimsi ve buruk tada sahip, salkım halinde meyveler verir.
- Böbrek taşlarında,
- İdrar söktürücü,
Müshil etkisi var.
Sindirimi kolaylaştırıcı.
- Bitki İçeriği
Gilaburu (Viburnum opulus L.), Caprifoliaceae familyasından, Kuzey Anadolu’da doğal olarak yetişen bir bitkidir. Kırmızı renkli meyveleri, kabuğu ve yaprakları tıbbi olarak değerlendirilir. İçeriğinde viburnin, tanen, flavonoid, antosiyanin, organik asitler (asetik, malik, sitrik asit), C vitamini, pektin, iridoidler ve mineraller (potasyum, magnezyum) bulunur.
- Bitki Etken Maddesi
Etken maddeleri arasında viburnin, klorojenik asit, luteolin, apigenin, tanenler ve iridoidler bulunur. Bu bileşenler kas gevşetici, diüretik, antioksidan, antiinflamatuar ve spazm giderici özellik taşır.
- Bitkinin İlaç Sektöründe Kullanılan Etken Maddesi
Gilaburu ekstresi, farmasötik formülasyonlarda kas gevşetici ve idrar yolları rahatlatıcı olarak kullanılır. Özellikle böbrek taşı ve adet sancısı tedavilerinde yardımcı bileşen olarak yer alır. Viburnin alkaloidi, spazm çözücü ilaçlarda doğal etken madde olarak değerlendirilmiştir.
- Bitki Gıda Takviyelerinde Kullanılan Ekstrakt Maddesi Var mı
Evet. Gilaburu suyu ve ekstresi, 'Viburnum opulus extract' adıyla gıda takviyelerinde yer alır. Böbrek fonksiyonlarını destekleyici, idrar söktürücü ve antioksidan etkisiyle bilinir. Türkiye menşeli ürünlerde doğal fermente gilaburu suyu yaygın olarak kullanılır.
- Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak Kullanımı Var mı
Gilaburu polifenolleri, Nrf2 sinyal yolunu aktive ederek hücresel antioksidan savunmayı artırır. İridoid bileşikleri, inflamatuar genler olan TNF-α ve IL-6 ekspresyonunu baskılar. Ayrıca mitokondriyal ROS üretimini azaltarak hücre içi enerji dengesini düzenler.
- Lokman Hekimlerden Kısa Gerçek Formüller veya Kullanımı
İbn-i Sina, benzer meyveleri 'idrarı açan, böbreği temizleyen ve kanı incelten' bitkiler arasında saymıştır. Anadolu hekimliğinde gilaburu suyu böbrek taşı, romatizma ve gut için doğal destek olarak kullanılmıştır. Osmanlı tıbbında 'rahim gevşetici ve kas ağrısı giderici' olarak da değerlendirilmiştir.