- Meyve Adı
- Gilaburu
- Meyve Diğer Adları
- Kartopu, Dağdığan Ağacı
- Latince Adı
- Viburnum opulus L.
- Azerbaycan Adı
- Gilaburu
- Almanca Adı
- Schneeballbeere
- Arapça Adı
- كالينا (Kālīnā)
- Farsça Adı
- گیلابورو (Gilaburu)
- Fransızca Adı
- Viorne obier
- İngilizce Adı
- Guelder Rose
- İtalyanca Adı
- Palla di neve
- Rusça Adı
- Калина (Kalina)
- Yunanca Adı
- Βιβούρνο (Vivourno)
- Bulunduğu Yer
- Dere kenarları, dağ etekleri, ormanlık bölgeler
- Toplanma Zamanı
- Sonbahar
- Kullanılan Bölgesi
- Meyve
- Yetiştiği Bölgeler
- Türkiye (Kayseri, İç Anadolu), Avrupa, Kafkasya
MEYVE TANIMI
Gilaburu kırmızı, yuvarlak, ekşimsi ve buruk tada sahip, salkım halinde meyveler verir.
GÜNLÜK KULLANIM
Şerbet, turşu veya taze olarak ölçülü miktarda tüketilir.
MODERN BİLİMDE
Böbrek taşları, idrar yolları ve sindirim sistemi üzerine etkileri araştırılmıştır.
KULLANIM ALANLARI
- Ağrı kesici,
- Böbrek taşlarında,
- İdrar söktürücü,
Müshil etkisi var.
Sindirimi kolaylaştırıcı.
YAN ETKİLERİ
Fazla tüketildiğinde mide bulantısı yapabilir.
HAZIRLANIŞ ŞEKLİ
Suyu çıkarılarak şerbet yapılır, salamura veya turşu olarak hazırlanır.
BİTKİ İÇERİĞİ
Gilaburu (Viburnum opulus L.), Caprifoliaceae familyasından, Kuzey Anadolu’da doğal olarak yetişen bir bitkidir. Kırmızı renkli meyveleri, kabuğu ve yaprakları tıbbi olarak değerlendirilir. İçeriğinde viburnin, tanen, flavonoid, antosiyanin, organik asitler (asetik, malik, sitrik asit), C vitamini, pektin, iridoidler ve mineraller (potasyum, magnezyum) bulunur.
BİTKİ ETKEN MADDESİ
Etken maddeleri arasında viburnin, klorojenik asit, luteolin, apigenin, tanenler ve iridoidler bulunur. Bu bileşenler kas gevşetici, diüretik, antioksidan, antiinflamatuar ve spazm giderici özellik taşır.
BİTKİNİN İLAÇ SEKTÖRÜNDE KULLANILAN ETKEN MADDESİ
Gilaburu ekstresi, farmasötik formülasyonlarda kas gevşetici ve idrar yolları rahatlatıcı olarak kullanılır. Özellikle böbrek taşı ve adet sancısı tedavilerinde yardımcı bileşen olarak yer alır. Viburnin alkaloidi, spazm çözücü ilaçlarda doğal etken madde olarak değerlendirilmiştir.
BİTKİ GIDA TAKVİYELERİNDE KULLANILAN EKSTRAKT MADDESİ VAR MI
Evet. Gilaburu suyu ve ekstresi, 'Viburnum opulus extract' adıyla gıda takviyelerinde yer alır. Böbrek fonksiyonlarını destekleyici, idrar söktürücü ve antioksidan etkisiyle bilinir. Türkiye menşeli ürünlerde doğal fermente gilaburu suyu yaygın olarak kullanılır.
MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK OLARAK KULLANIMI VAR MI
Gilaburu polifenolleri, Nrf2 sinyal yolunu aktive ederek hücresel antioksidan savunmayı artırır. İridoid bileşikleri, inflamatuar genler olan TNF-α ve IL-6 ekspresyonunu baskılar. Ayrıca mitokondriyal ROS üretimini azaltarak hücre içi enerji dengesini düzenler.
LOKMAN HEKİMLERDEN KISA GERÇEK FORMÜLLER VEYA KULLANIMI
İbn-i Sina, benzer meyveleri 'idrarı açan, böbreği temizleyen ve kanı incelten' bitkiler arasında saymıştır. Anadolu hekimliğinde gilaburu suyu böbrek taşı, romatizma ve gut için doğal destek olarak kullanılmıştır. Osmanlı tıbbında 'rahim gevşetici ve kas ağrısı giderici' olarak da değerlendirilmiştir.

