- Bitki Adı
- Sabun otu kökü
- Bitki Diğer Adları
- Köpüklü ot, Temizleme otu
- Azerbaycan Adı
- Sabun otu
- Latince Adı
- Saponaria officinalis L.
- Almanca Adı
- Seifenkraut
- Arapça Adı
- عشبة الصابون
- Farsça Adı
- گیاه صابون
- Fransızca Adı
- Herbe à savon
- İngilizce Adı
- Soapwort
- İtalyanca Adı
- Erba saponaria
- Rusça Adı
- Мыльнянка лекарственная
- Yunanca Adı
- Σαπουνόχορτο
- Bulunduğu Yer
- Avrupa, Anadolu, Asya bölgelerinde yetişir.
- Toplanma Zamanı
- Yaz sonunda kökleri toplanır.
- Kullanılan Bölgesi
- Kökleri ve kısmen yaprakları
- Yetiştiği Bölgeler
- Avrupa, Anadolu ve Batı Asya.
BİTKİ TANIMI
1 metreye kadar boylanabilen, pembe çiçekli, otsu ve çok yıllık bir bitki.
GÜNLÜK KULLANIM
Küçük dozlarda kaynatılarak cilt temizliği için kullanılmıştır.
MODERN BİLİMDE
Saponin içeriği sayesinde köpürme özelliğiyle doğal temizleyici olarak incelenmektedir.
KULLANIM ALANLARI
- Cilt temizliği,
Geleneksel sabun yapımı.
- İdrar söktürücü,
- Saç yıkama,
- Safra söktürücü,
- Terletici,
YAN ETKİLERİ
Fazla kullanım mide bulantısı ve kusmaya sebep olabilir.
HAZIRLANIŞ ŞEKLİ
Kökleri kaynatılarak elde edilen su köpürtülüp haricen uygulanır.
BİTKİ İÇERİĞİ
Sabun otu kökü, yüksek oranda saponin, flavonoid, reçine ve şeker bileşikleri içerir. Bitki özellikle kök kısmında doğal köpük oluşturan saponinler sayesinde temizleyici özellik taşır.
ETKEN MADDESİ
Etken bileşenleri arasında saponaria asidi, saponin glikozitleri, quillajik asit türevleri ve flavonoidler bulunur. Bu bileşikler antiseptik ve detoksifiye edici etki gösterir.
İLAÇ, GIDA VE MOLEKÜLER KULLANIMI
Farmasötik olarak solunum yolu enfeksiyonlarını yatıştırıcı ve balgam söktürücü formüllerde kullanılır. Gıda endüstrisinde doğal köpük oluşturucu olarak bazı içeceklerde kullanımı mevcuttur. Moleküler biyoloji çalışmalarında saponinlerin hücre zarına etkisi ve protein etkileşimleri araştırılır.
LOKMAN HEKİMLERDE KULLANIMI
Lokman Hekim geleneğinde sabun otu, derin cilt temizliği ve kanın arındırılması amacıyla kaynatılarak kullanılmıştır. Kök suyu sabun yerine temizlikte kullanılmış, özellikle saç ve deri bakımında tercih edilmiştir. İbn-i Sina, bu bitkiyi ‘bedeni dıştan ve içten arıtan kök’ olarak tanımlamıştır.