- Bitki Adı
- Tavşan memesi kökü
- Bitki Diğer Adları
- Kasık dikeni, Butcher's broom
- Latince Adı
- Ruscus aculeatus L.
- Almanca Adı
- Stechender Mäusedorn
- Arapça Adı
- سهم الفأر
- Farsça Adı
- موش خار
- Fransızca Adı
- Fragon épineux
- İngilizce Adı
- Butcher's Broom
- İtalyanca Adı
- Pungitopo
- Rusça Adı
- Иглица колючая
- Yunanca Adı
- Ρούσκος ο δρακοντίων
- Bulunduğu Yer
- Akdeniz bölgesi, Avrupa ve Batı Asya.
- Toplanma Zamanı
- Kökleri sonbaharda sökülür.
- Kullanılan Bölgesi
- Kök ve rizom.
- Yetiştiği Bölgeler
- Türkiye, Yunanistan, İtalya ve Akdeniz ülkeleri.
- Bitki Tanımı
- Zambakgiller familyasından, dikenli yaprak görünümlü filokladları olan çalı formunda bir bitkidir.
- Günlük Kullanım
- Çay ve ekstrakt formunda kullanılabilir.
- Modern Bilimde
- Damar sağlığı, ödem azaltıcı ve dolaşım düzenleyici etkileri araştırılmıştır.
- Kullanım Alanları
- Varis, hemoroid, bacaklarda dolaşım bozukluklarına bağlı rahatsızlıklar.
- Yan Etkileri
- Aşırı tüketimi mide rahatsızlıklarına yol açabilir, hamilelikte önerilmez.
- Hazırlanış Şekli
- Kökleri kaynatılarak çay yapılır veya ekstraktı kullanılır.
- Azerbaycan Adı
- Tavşan memesi
Damar sıkılaştırıcı ve dolaşımı destekleyici özelliklerinden bahsetmiştir.
Varis ve hemoroid şikayetlerinde Anadolu halk hekimliğinde kökü kaynatılarak kullanılmıştır.
- Tavşan memesi kökü faydaları
- İdrar söktürücü özelliği bulunmakta,
vücuttan toksinleri atmada yardımcı olur.
- Bitki İçeriği
Tavşan memesi kökü, Ruscaceae familyasına ait, Akdeniz bölgesine özgü dikenli bir çalı türüdür. Bitkinin rizom ve kök kısmı tıbbi amaçla kullanılır. İçeriğinde ruskogenin, neoruskogenin, saponinler, fitosteroller, flavonoidler, kumarinler ve organik asitler bulunur.
- Bitki Etken Maddesi
Başlıca etken maddeleri ruskogenin ve neoruskogenin adlı steroidal saponinlerdir. Bu bileşikler damar daraltıcı, lenfatik dolaşımı düzenleyici ve antiödem özellik taşır.
- Bitkinin İlaç Sektöründe Kullanılan Etken Maddesi
Ruskogenin türevleri, farmasötik endüstride venotonik (damar tonusunu artırıcı) ilaç formülasyonlarında kullanılır. Tavşan memesi ekstresi, varis ve hemoroid tedavisinde kullanılan bazı topikal kremlerde ve kapsül formülasyonlarda aktif madde olarak yer alır.
- Bitki Gıda Takviyelerinde Kullanılan Ekstrakt Maddesi Var mı
Evet. Ruscus aculeatus ekstresi, damar sağlığı, ödem azaltıcı ve dolaşım destekleyici etkisiyle birçok gıda takviyesinde aktif bileşen olarak kullanılmaktadır. Genellikle C vitamini ve at kestanesi ekstresi ile kombine edilir.
- Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak Kullanımı Var mı
Ruskogenin bileşiklerinin endotel hücrelerinde vasküler geçirgenliği düzenleyen genlerin (VEGF, eNOS) ekspresyonunu artırdığı, inflamatuar genlerin (NF-κB, IL-6) baskılanmasını sağladığı belirlenmiştir. Ayrıca bu bileşikler kapiller damar bütünlüğünü artırarak hücre düzeyinde dolaşım desteği sağlar.
- Lokman Hekimlerden Kısa Gerçek Formüller veya Kullanımı
İbn-i Sina, damar tıkanıklıklarına karşı idrar söktürücü ve kan hareketini düzenleyen bitkilerden bahsederken, bu tür köklü bitkileri tavsiye etmiştir. Davud el-Antaki, tavşan memesi benzeri bitkilerin kök kaynatmasını kas ve damar ağrılarında kullanmıştır. Anadolu hekimleri ise kök kaynatmasını haricen varisli bölgelere uygulamışlardır.