Yılan Yastığı

• Yılan yastığı, Yılan bıçağı, yılan bırçağı

Dracunculus sp.

• Bütün kısımlar
• Yılanyastığı, Yılan pancarı, İlan purçağı,
• İlandili,
• Tirşik,
• Yılandili

Arum sp.

BİTKİ TANIMI

Çok yıllık, otsu bir bitkidir. Yaprakları kalp şeklinde, üzeri lekeli olur. Çiçekleri başak şeklinde, etrafı yeşilimsi-beyaz bir kılıfla çevrilidir.

GÜNLÜK KULLANIM

Doğrudan kullanılmaz, özel işleme tabi tutulmalıdır.

MODERN BİLİMDE

Toksik etkilerinden dolayı kontrollü araştırmalarda değerlendirilmektedir.

KULLANIM ALANLARI

ZEHIRLI

Özelliği nedeniyle modern kullanımda sınırlıdır.

YAN ETKİLERİ

Kök ve yaprakları zehirlidir. Ağız ve boğazda yanma, şişlik, kusma, nefes darlığı yapabilir.

HAZIRLANIŞ ŞEKLİ

Zehirli olduğundan doğrudan hazırlanarak kullanılmaz.

BİTKİ İÇERİĞİ

Yılan yastığı, Araceae (arumgiller) familyasından çok yıllık otsu bir bitkidir. Avrupa ve Anadolu’da nemli ormanlık alanlarda yetişir. Gövdesi yumrulu olup ilkbaharda büyük ok biçimli yapraklar ve morumsu çiçek kılıfları oluşturur. Bitkinin taze kısımları tahriş edici özelliktedir. İçeriğinde kalsiyum oksalat kristalleri, saponinler, alkaloidler, fenolik bileşikler ve uçucu yağlar bulunur.

BİTKİ ETKEN MADDESİ

Başlıca etken maddeleri arin, aronin, saponinler ve kalsiyum oksalat kristalleridir. Bu bileşenler uygun dozlarda mukolitik (balgam söktürücü), diüretik ve antiinflamatuar etki gösterir.

BİTKİNİN İLAÇ SEKTÖRÜNDE KULLANILAN ETKEN MADDESİ

Arum maculatum’dan elde edilen özütler, düşük dozlarda solunum yolları rahatsızlıklarında sekresyon düzenleyici olarak homeopatik ilaç formülasyonlarında kullanılmıştır. Ancak yüksek dozlarda toksik etki gösterdiği için modern farmasötik kullanımı sınırlıdır.

BİTKİ GIDA TAKVİYELERİNDE KULLANILAN EKSTRAKT MADDESİ VAR MI

Hayır. Bitki içerdiği kalsiyum oksalat nedeniyle doğrudan gıda takviyelerinde kullanılmaz. Ancak arınmış türev bileşenleri bazı bitkisel homeopatik ürünlerde kontrollü dozda yer alabilir.

MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK OLARAK KULLANIMI VAR MI

Arum türlerinden izole edilen saponin ve fenolik bileşiklerin, hücre kültürlerinde antioksidan ve inflamasyon baskılayıcı etkileri gözlemlenmiştir. Arin ve aronin bileşikleri, NF-κB ve IL-6 gen ekspresyonunu baskılayarak inflamatuar süreçleri hafifletmiştir. Ayrıca düşük dozlarda hücre yenilenmesini destekleyen etki potansiyeli araştırılmıştır.

LOKMAN HEKİMLERDEN KISA GERÇEK FORMÜLLER VEYA KULLANIMI

İbn-i Sina, yılan yastığı benzeri köklü bitkileri 'balgamı çözen, nefesi açan ve bedeni ısıtan' otlar arasında zikretmiştir.

Davud el-Antaki, 'yılan sokmalarında ve lenf bezi şişliklerinde ezilerek yakı yapılmasını' tavsiye etmiştir.

Anadolu hekimleri, bitkinin kurutulmuş kökünü kaynatıp içerek balgam söktürücü olarak, lapasını ise romatizma ve çıbanlarda haricen kullanmışlardır.