- Bitki adı
- Yılan kökü
- Bitki diğer adları
- Siyah yılan kökü, black cohosh
- Azerbaycan adı
- İlan kökü
- Latince adı
Cimicifuga racemosa (l.) Nutt.
- Almanca adı
- Schwarze schlangenwurzel
- Arapça adı
- جذر الكوهوش الأسود
- Farsça adı
- کوهوش سیاه
- Fransızca adı
- Cohosh noir
- İngilizce adı
- Black cohosh
- İtalyanca adı
- Cohosh nero
- Rusça adı
- Чёрный кохош
- Yunanca adı
- Μαύρο κοχός
- Bulunduğu yer
Kuzey amerika'nın doğu bölgeleri.
- Toplanma zamanı
Sonbaharda kökleri toplanır.
- Kullanılan bölgesi
Kök ve rizomları.
- Yetiştiği bölgeler
Ormanlık, gölgeli ve nemli alanlar.
- Bitki tanımı
Çok yıllık, 1-2 metre boyunda, uzun salkım şeklinde beyaz çiçekli, otsu bir bitkidir.
- Günlük kullanım
Kurutulmuş köklerinden çay veya ekstre hazırlanır.
- Modern bilimde
Menopoz dönemi şikayetlerini hafifletmeye yönelik bilimsel araştırmalarda öne çıkmaktadır.
- Kullanım alanları
Kadın sağlığında dengeleyici, adet düzensizliklerinde ve menopoz şikayetlerinde kullanılır.
- Yan etkileri
Fazla kullanımı mide bulantısı, baş ağrısı ve karaciğer sorunlarına yol açabilir.
- Hazırlanış şekli
Kökleri kaynatılarak çay hazırlanır veya ekstre formunda alınır.
BİTKİ İÇERİĞİ
Yılan kökü, Ranunculaceae (düğünçiçeğigiller) familyasından çok yıllık bir bitkidir. Kuzey Amerika kökenlidir ve özellikle kadın sağlığı alanında kullanımıyla tanınır. Halk arasında siyah yılan kökü veya black cohosh olarak bilinir. Bitkinin kökleri tıbbi amaçla kullanılır. İçeriğinde triterpen glikozitler (aktin, cimicifugozid), izoflavonlar, tanen, reçine, aromatik asitler ve fenolik bileşikler bulunur.
BİTKİ ETKEN MADDESİ
Başlıca etken maddeleri triterpen glikozitler (aktin, cimicifugozid) ve izoflavon türevleridir. Bu maddeler hormon dengeleyici, antienflamatuar, kas gevşetici ve sinir sistemi yatıştırıcı etkilere sahiptir.
BİTKİNİN İLAÇ SEKTÖRÜNDE KULLANILAN ETKEN MADDESİ
Cimicifuga racemosa ekstresi, modern farmasötik ürünlerde menopoz semptomlarını hafifletmek, sıcak basmalarını azaltmak ve hormonal dengeyi desteklemek amacıyla kullanılmaktadır. Avrupa Farmakopesi’nde tescilli olup fitofarmasötik ilaç olarak yer almaktadır. Ayrıca sinirsel gerginlik ve adet öncesi sendromlarında da destekleyici ajan olarak kullanılmaktadır.
BİTKİ GIDA TAKVİYELERİNDE KULLANILAN EKSTRAKT MADDESİ VAR MI
Evet. Yılan kökü ekstresi, kadın hormon dengesini destekleyen ve menopoz belirtilerini hafifletici gıda takviyelerinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Ayrıca kemik yoğunluğunu destekleyen kalsiyum ve fitoöstrojen formülasyonlarında da yardımcı bileşen olarak yer alır.
MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK OLARAK KULLANIMI VAR MI
Yılan kökü bileşikleri, östrojen reseptörlerini (ER-β) selektif olarak uyararak hormon dengesi sağlar. Hücre kültürü çalışmalarında, triterpen glikozitlerin inflamatuar genlerin (IL-6, COX-2, TNF-α) ekspresyonunu azalttığı, antioksidan genlerin (SOD, GPx, Nrf2) aktivitesini artırdığı belirlenmiştir. Ayrıca osteoblast gen ekspresyonunu destekleyerek kemik yapımını uyardığı gözlemlenmiştir.
LOKMAN HEKİMLERDEN KISA GERÇEK FORMÜLLER VEYA KULLANIMI
İbn-i Sina, kadın sağlığını destekleyen bitkiler arasında 'rahmi kuvvetlendiren ve sinirleri yatıştıran kökler'den söz etmiştir. Davud el-Antaki, 'kadınlarda dengesiz mizacı düzenleyen sıcak tabiatlı bitkilerin' önemine vurgu yapar. Geleneksel Anadolu hekimliğinde, yılan kökü benzeri kök bitkiler doğum sonrası güçlenme ve regl düzenleyici olarak kullanılmıştır.