- Latince Adı
- Crataegus sp.
- Almanca Adı
- Weißdornfrucht
- Arapça Adı
- زعرور (Za‘rūr)
- Farsça Adı
- زالزالک (Zâlzâlak)
- Fransızca Adı
- Aubépine
- İngilizce Adı
- Hawthorn Berry
- İtalyanca Adı
- Biancospino
- Rusça Adı
- Боярышник (Boyaryshnik)
- Yunanca Adı
- Κράταιγος (Krátai̱gos)
- Bulunduğu Yer
- Dağ etekleri, çalılıklar, orman kenarları
- Toplanma Zamanı
- Sonbahar
- Kullanılan Bölgesi
- Meyve, yaprak, çiçek
- Yetiştiği Bölgeler
- Türkiye, Avrupa, Kafkasya, Orta Doğu
- Günlük Kullanım
- Çay, sirke veya taze meyve olarak tüketilir.
- Modern Bilimde
- Kalp-damar sağlığına etkileri, antioksidan bileşenleri üzerine araştırmalar yapılmaktadır.
- Kullanım Alanları
- Baş ağrısında.
- Yan Etkileri
- Aşırı tüketimde tansiyon düşüklüğüne yol açabilir.
- Hazırlanış Şekli
- Meyve ve çiçeklerinden çay yapılır, sirke ve reçel hazırlanır.
- Meyve Adı
- Alıç Meyvesi
- Meyve Diğer Adları
- Elşi, Muşmula, Edran, Yemişen
- Azerbaycan Adı
- Qarağat, Yemişan
- Meyve Tanımı
Alıç, küçük kırmızı veya sarı renkte, buruk ve mayhoş tada sahip bir meyvedir.
Çay, Sirke, Reçel.
- Çözücü,
Damar tıkanıklığı.
Hipertansiyon.
- Kalp destekleyici,
Ödemlerde.
Uykusuzlukda.
- Zayıflamada,
- Bitki İçeriği
Alıç (Crataegus sp.), Rosaceae (gülgiller) familyasına ait dikenli bir çalı veya küçük ağaç türüdür. Meyvesi kırmızı veya sarı renklidir. Yaprak, çiçek ve meyveleri tıbbi olarak kullanılır. İçeriğinde flavonoidler (hiperozit, vitexin, rutin), oligomerik proantosiyanidinler (OPC), triterpen asitler, kateşinler, C vitamini ve fenolik bileşikler bulunur. Kardiyovasküler sistem üzerinde dengeleyici etkisiyle bilinir.
- Bitki Etken Maddesi
Ana etken maddeleri flavonoidler (hiperozit, kersitin, vitexin), proantosiyanidinler, triterpen asitler (oleanolik, ursolik asit) ve fenolik bileşiklerdir. Bu bileşenler damar genişletici, kalp kasını güçlendirici, antioksidan ve antiaritmik etki gösterir.
- Bitkinin İlaç Sektöründe Kullanılan Etken Maddesi
Alıç ekstresi (Crataegus extractum) ilaç sektöründe özellikle kalp yetmezliği, koroner dolaşım bozukluğu ve hipertansiyon tedavisinde yardımcı bitkisel ilaç olarak kullanılır. Flavonoid ve OPC zenginliği nedeniyle kan damarlarını genişletici, miyokard kontraktilitesini artırıcı formülasyonlarda yer alır. Avrupa Farmakopesi’nde tescilli droglar arasında yer almaktadır.
- Bitki Gıda Takviyelerinde Kullanılan Ekstrakt Maddesi Var mı
Evet. Alıç meyvesi ekstresi, gıda takviyelerinde kalp sağlığını destekleyici, kan basıncını düzenleyici ve stres azaltıcı formüllerde kullanılır. Ayrıca antioksidan özelliği nedeniyle yaşlanma karşıtı ve damar elastikiyetini koruyucu takviyelerde de bulunur.
- Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak Kullanımı Var mı
Alıç bileşikleri, endotel hücrelerinde NO (nitrik oksit) üretimini artırarak damar genişlemesini sağlar. Flavonoidler, Ca2+ kanal aktivitesini düzenleyerek kalp kası kasılma gücünü dengeler. Moleküler düzeyde Nrf2 yolunu aktive ederek antioksidan genlerin (HO-1, SOD, GPx) ekspresyonunu artırır. Ayrıca NF-κB ve TNF-α genlerini baskılayarak inflamasyonu azaltır.
- Lokman Hekimlerden Kısa Gerçek Formüller veya Kullanımı
İbn-i Sina, kalp rahatsızlıklarında kuvvet verici olarak 'elşi meyvesi' adıyla anılan bitkinin faydasını belirtmiştir. Davud el-Antaki, 'alıç kalbi kuvvetlendirir, kanı temizler, karaciğer ısısını azaltır' der. Anadolu halk hekimliğinde alıç meyvesi kaynatılarak suyu kalp çarpıntısı ve tansiyon dengelemede kullanılmıştır.