- Latince Adı
- Styrax officinalis L.
- Almanca Adı
- Storaxbaum
- Arapça Adı
- مصطكى (Mustaka)
- Farsça Adı
- مصطکی (Mastakī)
- Fransızca Adı
- Styrax officinal
- İngilizce Adı
- Storax
- İtalyanca Adı
- Storaque
- Rusça Adı
- Стиракс лекарственный (Stiraks lekarstvennyy)
- Yunanca Adı
- Στύραξ (Stýrax)
- Bulunduğu Yer
- Akdeniz havzası, Anadolu, Orta Doğu
- Toplanma Zamanı
- Yaz sonu – Sonbahar
- Kullanılan Bölgesi
- Meyve ve sakız reçinesi
- Yetiştiği Bölgeler
- Türkiye, Suriye, Lübnan, Yunanistan
- Günlük Kullanım
- Reçinesi tütsü, merhem ve şurup yapımında kullanılır.
- Modern Bilimde
- Reçinesi antiseptik, balgam söktürücü ve yara iyileştirici olarak incelenmiştir.
- Kullanım Alanları
- styrax reçinesini antiseptik ve balgam söktürücü olarak değerlendirir.
- Yan Etkileri
- Aşırı kullanımda mideyi tahriş edebilir.
- Hazırlanış Şekli
- Reçinesi toplanarak işlenir, meyvesi kurutulur.
- Meyve Adı
- Ayıfındığı
- Meyve Diğer Adları
- Tesbih Ağacı, Yaban Ayvası
- Azerbaycan Adı
- Ayıfındığı
- Meyve Tanımı
Ayıfındığı, küçük yuvarlak meyveleri ve reçineli yapısıyla tanınan bir ağaç türüdür.
- Tütsü, merhem, şurup,
- Bitki İçeriği
Ayıfındığı (Styrax officinalis L.), Styracaceae familyasından, Akdeniz bölgesine özgü aromatik bir ağaç türüdür. Bitkinin en değerli kısmı, kabuğundan elde edilen reçinedir. Bu reçine 'storaks' adıyla bilinir. İçeriğinde sinnamik asit, benzoik asit, styrakol, styrakrezol, vanilin, uçucu yağlar, fenolik bileşikler ve reçineli balsamlar bulunur. Aromatik ve antiseptik özelliği ile bilinir.
- Bitki Etken Maddesi
Etken maddeleri sinnamik asit, benzoik asit, styrakol, vanilin, rezinöz maddeler ve uçucu yağlardır. Bu bileşenler antiseptik, balgam söktürücü, antimikrobiyal ve yara iyileştirici özellik taşır. Vanilin içeriği aynı zamanda aromaterapik etki sağlar.
- Bitkinin İlaç Sektöründe Kullanılan Etken Maddesi
Styrax officinalis’ten elde edilen storaks balsamı, farmasötik endüstride antiseptik ve balgam söktürücü ilaç formülasyonlarında kullanılır. Özellikle boğaz enfeksiyonlarında pastil ve öksürük şuruplarında yer alır. Ayrıca haricen antiseptik merhemlerde yara temizleyici olarak kullanılır.
- Bitki Gıda Takviyelerinde Kullanılan Ekstrakt Maddesi Var mı
Evet. Storaks ekstresi, gıda takviyelerinde aromatik solunum desteği ve antioksidan etki için kullanılmaktadır. Ayrıca bazı doğal diş macunu ve gargara formüllerinde uçucu bileşen olarak yer alır.
- Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak Kullanımı Var mı
Styrax bileşenlerinden sinnamik asit ve benzoik asit, inflamatuar sinyal yollarını baskılayarak (NF-κB, COX-2) sitokin üretimini azaltır. Ayrıca antioksidan savunma genlerini (SOD, CAT, GPx) aktive eder. Vanilin, hücre içi oksidatif hasarı azaltarak DNA koruyucu etki gösterir. Bu etkiler, moleküler düzeyde antiinflamatuar ve hücre yenileyici etki sağlar.
- Lokman Hekimlerden Kısa Gerçek Formüller veya Kullanımı
İbn-i Sina, Styrax balsamını 'nefesi ferahlatan, öksürüğü hafifleten ve kalbi kuvvetlendiren' olarak tanımlar. Davud el-Antaki, 'storaks, sinirleri yatıştırır, göğsü yumuşatır' der. Anadolu’da storaks, tıpkı misk veya gül yağı gibi yakılarak tütsü olarak da kullanılmıştır.