- Bitki Adı
- Çavdar Mahmuzu
- Bitki Diğer Adları
- Mahmuzlu Çavdar, Ergot
- Latince Adı
- Secale cornutum - Claviceps purpurea Tulasne
- Almanca Adı
- Mutterkorn
- Arapça Adı
- مهماز الجاودار
- Farsça Adı
- شاخک چاودار
- Fransızca Adı
- Ergot de seigle
- İngilizce Adı
- Ergot
- İtalyanca Adı
- Segale cornuta
- Rusça Adı
- Спорынья пурпурная
- Yunanca Adı
- Εργότ
- Bulunduğu Yer
- Çavdar başaklarında parazit olarak gelişir
- Toplanma Zamanı
- Çavdar hasadı sırasında toplanır
- Kullanılan Bölgesi
- Mantarın sertleşmiş yapıları (sklerotium)
- Yetiştiği Bölgeler
- Avrupa, Asya, Kuzey Amerika çavdar tarlaları
- Bitki Tanımı
- Claviceps purpurea isimli mantarın çavdar başaklarında oluşturduğu koyu mor-siyah renkli sert yapılar.
- Günlük Kullanım
- Tıbbi kullanımda çok düşük dozlarda uygulanır, halk arasında doğrudan kullanımı önerilmez.
- Modern Bilimde
- Uterus kaslarını uyaran alkaloidleri nedeniyle doğum hekimliğinde; ergotamin türevleri migren tedavisinde kullanılır.
- Kullanım Alanları
- Tıbbi ilaç üretimi (ergotamin, ergometrin), farmasötik araştırmalar.
- Yan Etkileri
- UYUŞTURUCU ÖZELLIĞI BULUNMAKTA
- Hazırlanış Şekli
- Doğrudan halk kullanımına uygun değildir; ilaç sanayinde işlenerek kullanılır.
- Azerbaycan Adı
- Çovdar mahmuzu
Yüksek dozda zehirlenmeye yol açar; halüsinasyon, kasılma, damar daralması, gangren.
- Bitki İçeriği
Çavdar mahmuzu ergot alkaloidleri, pigmentler ve yağ asitleri içerir.
Besin olarak kullanılmaz, çünkü toksik etkilere sahiptir.
- Bitki Etken Maddesi
Başlıca bileşikleri ergotamin, ergometrin, ergokristin, ergosin gibi indol alkaloidlerdir. Bu maddeler sinir sistemi ve damarlar üzerinde güçlü etkilere sahiptir.
- İlaç Sektöründe Kullanılan Etken Maddesi
- Ergotamin migren tedavisinde,
ergometrin ise doğum sonrası kanamayı durdurmak için kullanılan ilaçlarda etken madde olarak yer almaktadır.
- Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak Kullanımı
Ergot alkaloidleri sinir sistemi ve damar yapısı üzerindeki etkileri nedeniyle farmakoloji ve hücre kültürü araştırmalarında kullanılmaktadır.
- Klasik Hekimlerde Kullanımı
Avrupa Ortaçağı’nda ise 'ergotizm' adı verilen toplu zehirlenmelere yol açmıştır.