- Bitki Adı
- Çoban Çökerten
- Bitki Diğer Adları
- Demir Dikeni
- Azerbaycan Adı
- Qarapəşək
- Latince Adı
- Tribulus terrestris
- Almanca Adı
- Erd-Burzeldorn
- Arapça Adı
- الحسك الأرضي
- Farsça Adı
- خارخاسک
- Fransızca Adı
- Tribule terrestre
- İngilizce Adı
- Puncture vine
- İtalyanca Adı
- Tribolo comune
- Rusça Adı
- Якорцы стелющиеся
- Yunanca Adı
- Τριβόλους ο χερσαίος
- Bulunduğu Yer
- Anadolu, Asya, Avrupa, Afrika
- Toplanma Zamanı
- Yaz sonu ve sonbahar
- Kullanılan Bölgesi
- Meyve
- Yetiştiği Bölgeler
- Türkiye, Hindistan, Çin, Akdeniz bölgesi
BİTKİ TANIMI
Yere yatık büyüyen, dikenli meyveleriyle tanınan otsu bir bitkidir.
GÜNLÜK KULLANIM
Meyvesi kurutularak toz veya ekstre halinde kullanılır.
MODERN BİLİMDE
Dolaşım sistemi destekleyici etkileri araştırılmaktadır.
- Enerji verici,
- Testosteron artırıcı,
KULLANIM ALANLARI
- Cinsel,
Dolaşım.
- Kas Gücü,
YAN ETKİLERİ
Aşırı tüketim mide ve böbrek sorunlarına yol açabilir.
HAZIRLANIŞ ŞEKLİ
Meyveleri kurutulup kaynatılarak veya ekstre hazırlanarak kullanılır.
BİTKİ İÇERİĞİ
Çoban çökerten (Tribulus terrestris), Zygophyllaceae familyasından, özellikle sıcak ve kurak bölgelerde yetişen çok yıllık bir bitkidir. Bitkinin meyvesi, kökü ve yaprakları tıbbi olarak değerlendirilir. İçeriğinde saponinler (dioscin, protodioscin), flavonoidler, alkaloidler, tanenler, fitosteroller, C vitamini ve mineral tuzlar (çinko, selenyum, magnezyum) bulunur.
BİTKİ ETKEN MADDESİ
Etken maddeleri arasında en önemlisi protodioscin isimli steroidal saponindir. Bu madde testosteron öncülü DHEA sentezini destekler. Ayrıca flavonoidler antioksidan, tanenler büzücü, fitosteroller ise damar elastikiyetini artırıcı etki gösterir.
BİTKİNİN İLAÇ SEKTÖRÜNDE KULLANILAN ETKEN MADDESİ
Tribulus terrestris ekstresi, farmasötik formülasyonlarda hormonal dengeyi destekleyici ve cinsel fonksiyonları düzenleyici olarak kullanılır. Protodioscin, erkeklerde testosteron düzeyini doğal yolla artırıcı etki gösterdiği için sporcu destek ürünlerinde yer alır. Ayrıca kalp-damar ilaçlarında damar genişletici destek bileşen olarak da kullanılır.
BİTKİ GIDA TAKVİYELERİNDE KULLANILAN EKSTRAKT MADDESİ VAR MI
Evet. Çoban çökerten ekstresi, gıda takviyelerinde 'Tribulus terrestris extract' adıyla yaygın olarak kullanılır. Özellikle kas gücünü artırıcı, performans destekleyici, enerji verici ve hormonal dengeyi düzenleyici formülasyonlarda bulunur. Ayrıca hem erkek hem kadınlarda libidoyu destekleyici etkisi vardır.
MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK OLARAK KULLANIMI VAR MI
Tribulus saponinleri, lüteinleştirici hormon (LH) salgısını uyararak testosteron sentezinden sorumlu genlerin aktivitesini artırır. Antioksidan flavonoidler, NF-κB ve COX-2 gen ekspresyonunu baskılar. Ayrıca protodioscin, hücre içi NO (nitrik oksit) sentezini artırarak eNOS gen aktivasyonunu düzenler, bu da damar genişlemesi ve kas oksijenlenmesi sağlar.
LOKMAN HEKİMLERDEN KISA GERÇEK FORMÜLLER VEYA KULLANIMI
İbn-i Sina, benzer bitkileri 'erkeklik kuvvetini artıran, idrarı açan ve böbreği güçlendiren' bitkiler arasında saymıştır. Anadolu hekimliğinde çoban çökerten tohumları kaynatılarak idrar söktürücü ve böbrek taşı düşürücü olarak kullanılmıştır. Ayrıca eski Türk tıbbında kuvvet macunlarının ana bileşenlerinden biridir.