- Latince Adı
- Morus alba L. / Morus nigra L.
- Almanca Adı
- Weiße Maulbeere / Schwarze Maulbeere
- Arapça Adı
- توت أبيض / توت أسود (Tût Abyad / Tût Aswad)
- Farsça Adı
- توت سفید / توت سیاه (Tût-e Sefid / Tût-e Siah)
- Fransızca Adı
- Mûrier blanc / Mûrier noir
- İngilizce Adı
- White Mulberry / Black Mulberry
- İtalyanca Adı
- Gelso bianco / Gelso nero
- Rusça Adı
- Белая шелковица / Чёрная шелковица (Belaya shelkovitsa / Chyornaya shelkovitsa)
- Yunanca Adı
- Λευκή μουριά / Μαύρη μουριά (Lefkí mouriá / Mávri mouriá)
- Bulunduğu Yer
- Ilıman iklim bölgeleri
- Toplanma Zamanı
- İlkbahar sonu – Yaz başı
- Kullanılan Bölgesi
- Meyve, yaprak
- Yetiştiği Bölgeler
- Türkiye, Asya, Avrupa, Orta Doğu
- Günlük Kullanım
- Taze, kurutulmuş, pekmez ve şurup yapımında tüketilir.
- Modern Bilimde
- Antioksidan, vitamin ve mineraller açısından incelenmiş, kan şekeri ve sindirim üzerine etkileri araştırılmıştır.
- Kullanım Alanları
- Gıda, pekmez, şurup, tatlı, halk hekimliği.
- Yan Etkileri
- Aşırı tüketim mide rahatsızlığına yol açabilir.
- Hazırlanış Şekli
- Taze, kurutularak, pekmez veya şurup yapılarak tüketilir.
- Meyve Adı
- Beyaz Dut / Kara Dut
- Meyve Diğer Adları
- Ak Dut, Mor Dut
- Beyaz Dut
- Kara Dut
Morus alba L.
Morus nigra L.
- White mulberry=Beyaz Dut
- Black bulberry; Mulberry
- Azerbaycan Adı
- Ağ tut / Qara tut
- Meyve Tanımı
Beyaz dut daha tatlı ve yumuşak, kara dut ise ekşimsi ve koyu mor-siyah renklidir.
Dut Anadolu’da birçok bölgede yetişmekte olan bir meyve ağacı türüdür.
Özelikle ipek böceği yetiştiricileri özelikle dut yaprağına çok önem verirler.
Dut birçok çeşidi olmasına rağmen bizler en çok karadut ve beyaz dut üzerinde yoğunluk olmuştur.
- İsal yapıcı,
- Kuvvet verici,
Mineral ve vitamin açısından zengindir.
- Bitki İçeriği
Kara dut (Morus nigra L.), Moraceae familyasından, koyu mor renkli meyveleriyle tanınan tıbbi bir bitkidir. Meyvesi, yaprağı ve kabuğu halk tıbbında kullanılmaktadır. İçeriğinde antosiyaninler (siyanidin-3-glukozit), flavonoidler, fenolik asitler, organik asitler, C ve K vitaminleri, demir, kalsiyum ve potasyum bulunur. Bu bileşenler güçlü antioksidan etki gösterir.
- Bitki Etken Maddesi
Etken maddeleri arasında antosiyaninler, kuersetin, rutin, resveratrol, morin, klorojenik asit ve gallik asit yer alır. Bu bileşenler serbest radikalleri nötralize eder, damar elastikiyetini artırır, hücre yenilenmesini destekler.
- Bitkinin İlaç Sektöründe Kullanılan Etken Maddesi
Kara dut özleri farmasötik preparatlarda ağız ve boğaz enfeksiyonlarına karşı antiseptik sıvılar, antioksidan serumlar ve yara iyileştirici ürünlerde kullanılmaktadır. Antosiyanin içeriği, kozmetikte cilt yaşlanmasını geciktirici bileşen olarak da değerlendirilir.
- Bitki Gıda Takviyelerinde Kullanılan Ekstrakt Maddesi Var mı
Evet. Kara dut ekstresi 'Morus nigra extract' adıyla gıda takviyelerinde kullanılır. Antioksidan, bağışıklık destekleyici, kan şekeri dengeleyici ve karaciğer koruyucu etkileri nedeniyle çok sayıda takviye formülünde yer alır.
- Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak Kullanımı Var mı
Kara dut polifenolleri, Nrf2-ARE yolunu aktive ederek hücresel savunma mekanizmalarını güçlendirir. Antosiyaninler, NF-κB sinyal yolunu baskılayarak inflamatuar genlerin ekspresyonunu azaltır. Ayrıca SIRT1 gen aktivasyonunu uyararak hücre yaşlanmasını geciktirici etki gösterir.
- Lokman Hekimlerden Kısa Gerçek Formüller veya Kullanımı
İbn-i Sina, kara dutu 'boğaz ağrısını hafifletici ve kan temizleyici' olarak tanımlamıştır. Davud el-Antaki, dut suyunu 'iltihabı çözer, mideyi yumuşatır' diye tarif eder. Osmanlı tıbbında dut pekmezi, zayıf düşen hastalara enerji ve kuvvet verici olarak kullanılmıştır.
