İt üzümü

MEYVE TANIMI

İt üzümü, küçük siyah renkte, yuvarlak, hafif tatlı ancak zehirli bileşenler de içerebilen bir meyvedir.

GÜNLÜK KULLANIM

Tıbbi amaçlarla dikkatli ve ölçülü şekilde kullanılır.

MODERN BİLİMDE

Alkaloidleri ve antioksidan özellikleri araştırılmıştır.

KULLANIM ALANLARI

.

• Ağrı kesici özelliği bulunmakta
• Alkaloid içeriği nedeniyle dikkatle kullanılacak,

Antioksidan özellikleri öne çıkan bir bitki olarak değerlendirir.

• Kullanımda mutlaka uzman tavsiyesi alınız
• Uyku verici özelliği bulunmakta

Zehirli bir meyvedir.

YAN ETKİLERİ

Aşırı veya yanlış kullanım zehirlenmelere yol açabilir.

HAZIRLANIŞ ŞEKLİ

Olgun meyveleri ve yaprakları kaynatılarak veya lapa halinde dikkatli kullanılır.

BİTKİ İÇERİĞİ

İt üzümü (Solanum nigrum L.), Solanaceae familyasından, otsu bir bitkidir. Meyvesi ve yaprakları içerdiği alkaloidler nedeniyle tıbbi olarak dikkatli kullanılmalıdır. İçeriğinde solanin, solasonin, solamargin, flavonoidler, fenolik bileşikler, askorbik asit ve karotenoidler bulunur. Kontrollü kullanımda iltihap giderici ve ağrı kesici etkilere sahiptir.

BİTKİ ETKEN MADDESİ

Başlıca etken maddeleri solanin ve solasonindir. Bu alkaloidler nöroaktif özellikler taşır. Ayrıca quercetin, kaempferol ve rutin gibi flavonoidler antioksidan özellik gösterir. Yüksek dozda toksik, düşük dozda ise sinir sistemini dengeleyici etkilidir.

BİTKİNİN İLAÇ SEKTÖRÜNDE KULLANILAN ETKEN MADDESİ

İt üzümü özleri, farmasötik araştırmalarda nöroprotektif ve antitümöral etkileri nedeniyle incelenmiştir. Özellikle solamargin türevleri, bazı kanser ilaçlarının geliştirilmesinde sitotoksik ajan olarak deneysel aşamalarda kullanılmaktadır.

BİTKİ GIDA TAKVİYELERİNDE KULLANILAN EKSTRAKT MADDESİ VAR MI

Hayır, doğrudan gıda takviyesi olarak kullanılmaz. Ancak standardize edilmiş Solanum nigrum özleri, sadece farmasötik veya homeopatik formülasyonlarda çok düşük dozlarda yer alır. Halk arasında çay veya lapa şeklinde haricen kullanımı yaygındır.

MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK OLARAK KULLANIMI VAR MI

Solanin ve solasonin, hücre döngüsünü düzenleyen genler üzerinde etki gösterir. Bcl-2 ve Bax genlerinin ekspresyonunu değiştirerek apoptoz mekanizmasını etkiler. Ayrıca NF-κB sinyal yolunu baskılayarak inflamatuar gen ekspresyonunu azaltır. Moleküler biyoloji çalışmalarında, kanser hücrelerinin büyümesini durdurucu etkileri incelenmektedir.

LOKMAN HEKİMLERDEN KISA GERÇEK FORMÜLLER VEYA KULLANIMI

İbn-i Sina, it üzümünü 'iltihap giderici, ateş düşürücü ve sinirleri yatıştırıcı' olarak tanımlamış, ancak yüksek dozda kullanılmaması gerektiğini vurgulamıştır. Davud el-Antaki, it üzümü lapasının dıştan yaralarda kullanılabileceğini, içten kullanımda ise temkinli olunmasını önermiştir.