- Bitki Diğer Adları
- Dut, Kara dut
- Latince Adı
- Morus nigra
- Almanca Adı
- Schwarze Maulbeere
- Arapça Adı
- توت أسود
- Farsça Adı
- توت سیاه
- Fransızca Adı
- Mûrier noir
- İngilizce Adı
- Black mulberry
- İtalyanca Adı
- Gelso nero
- Rusça Adı
- Чёрная шелковица
- Yunanca Adı
- Μαύρη μουριά
- Bulunduğu Yer
- Meyve bahçeleri, dere kenarları
- Toplanma Zamanı
- Yaz
- Kullanılan Bölgesi
- Yaprak, Meyve
- Yetiştiği Bölgeler
- Anadolu, Orta Doğu, Avrupa
- Bitki Tanımı
- 5–15 metre boylanabilen, yayvan gövdeli, mor-siyah meyveli ağaç.
- Günlük Kullanım
- Meyvesi taze veya kurutularak; yaprakları çay olarak tüketilir.
- Modern Bilimde
- Antioksidan, vitamin ve mineral zenginliği; bağışıklık ve damar sağlığına etkileri araştırılmaktadır.
- Kullanım Alanları
- Bağışıklık desteği,
- Yan Etkileri
- Aşırı tüketim ishal yapabilir.
- Hazırlanış Şekli
- Meyve suyu, pekmez, reçel yapılır; yaprak çayı demlenir.
- Karadut
- Azerbaycan Adı
- Qara tut
Damar sağlığı.
- Kansızlık,
- Sindirim rahatlatıcı,
- Bitki İçeriği
Karadut (Morus nigra), Moraceae familyasına ait yaprak döken bir ağaçtır. Meyvesi yüksek antioksidan kapasiteye sahiptir. İçeriğinde antosiyaninler (özellikle siyanidin-3-glukozit), flavonoidler, organik asitler, vitamin C, demir, kalsiyum, potasyum ve lif bulunur. Meyvesi mor-siyah renklidir ve bu renk, antosiyaninlerin zenginliğinden kaynaklanır.
- Bitki Etken Maddesi
Etken maddeleri arasında antosiyaninler, resveratrol, morin, kuersetin, rutin ve beta-sitosterol bulunur. Bu bileşenler güçlü antioksidan, damar koruyucu, antimikrobiyal ve hücre yenileyici etkiler gösterir.
- Bitkinin İlaç Sektöründe Kullanılan Etken Maddesi
Karadut özleri, ilaç sektöründe yara iyileştirici, antiinflamatuar ve antioksidan etkileri nedeniyle topikal preparatlarda (gargara, şurup, krem) kullanılmaktadır. Ayrıca kansızlık, ağız yaraları ve boğaz enfeksiyonlarına yönelik formüllerde yer alır.
- Bitki Gıda Takviyelerinde Kullanılan Ekstrakt Maddesi Var mı
Evet. 'Morus nigra extract' adıyla gıda takviyelerinde yaygın olarak yer alır. Kan yapımını destekleyici, bağışıklık sistemini güçlendirici ve antioksidan etkili takviyelerde kullanılır. Ayrıca şurup formunda çocuklarda iştah artırıcı olarak değerlendirilir.
- Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak Kullanımı Var mı
Karadut antosiyaninleri, Nrf2 sinyal yolunu aktive ederek antioksidan genlerin (SOD, CAT, GPx) ekspresyonunu artırır. NF-κB ve TNF-α genlerinin baskılanmasıyla inflamasyon azalır. Ayrıca Morus türlerinden izole edilen DNJ (1-deoxynojirimycin) bileşiği, glikoz metabolizmasını düzenleyen genleri etkileyerek diyabet araştırmalarında kullanılmaktadır.
- Lokman Hekimlerden Kısa Gerçek Formüller veya Kullanımı
İbn-i Sina, karadutu 'kanı temizleyen, karaciğeri yumuşatan ve boğazı rahatlatan' bir meyve olarak tanımlamıştır. Davud el-Antaki, karadut şurubunu 'ağız ve boğaz iltihaplarında yumuşatıcı ve ferahlatıcı' olarak tavsiye etmiştir. Anadolu’da karadut pekmezi, kansızlık ve yorgunluk için sabah aç karnına kullanılmıştır.