Kereviz

SEBZE TANIMI

Kereviz, keskin aromalı, sap, yaprak ve kökü sebze olarak kullanılan iki yıllık bir bitkidir.

Kereviz Anadolu da tarımı yapılmakta ve ekimi yapılan her bölgede hemen hemen çıkar. Özelikle turp şalgam patates gibi meyvesini toprağın altında yaşatanlar gurubundadır.

GÜNLÜK KULLANIM

Yemeklerde, salatalarda, çorbalarda ve meze olarak tüketilir.

MODERN BİLİMDE

Antioksidan, vitamin K, C, potasyum ve lif bakımından zengin; sindirim, tansiyon ve böbrek sağlığı üzerine araştırılmaktadır.

KULLANIM ALANLARI

• Açıcı,
• Afrodizyak,
• Antioksidan,
• Çözücü,
• Idrar söktürücü,
• Kanı temizler,
• Karaciğer dostudur,

Romatizmal hastalıklar.

• Şeker hastalığında,
• Sindirim düzenleyici,

Tansiyon dengeleyici.

• Tıkanık damarlar,
• Toksinler,

YAN ETKİLERİ

Fazla tüketimde düşük tansiyon ve alerji yapabilir.

HAZIRLANIŞ ŞEKLİ

Sapı ve yaprakları çiğ veya pişmiş olarak tüketilir, kökü yemeklerde kullanılır.

BİTKİ İÇERİĞİ

Kereviz, Apiaceae (maydanozgiller) familyasından iki yıllık bir bitkidir. Hem kökü hem sapı hem de yaprakları tüketilir. İçeriğinde apigenin, luteolin, selinen, limonen, ftalid, kumarin, potasyum, kalsiyum, magnezyum, B vitaminleri ve C vitamini bulunur. Özellikle idrar söktürücü ve detoksifiye edici özelliğiyle bilinir.

BİTKİ ETKEN MADDESİ

Başlıca etken maddeleri apigenin, luteolin ve ftaliddir. Bu bileşikler antiinflamatuar, antihipertansif ve antioksidan özellik gösterir. Ayrıca uçucu yağlar (limonen, selinen) sindirim ve sinir sistemi üzerinde dengeleyici etkilere sahiptir.

BİTKİNİN İLAÇ SEKTÖRÜNDE KULLANILAN ETKEN MADDESİ

Apigenin, farmasötik sektörde antiinflamatuar ve antitümör bileşik olarak kullanılır. Kereviz ekstraktı, özellikle kan basıncını düşürücü ve damar gevşetici (vazodilatör) etkisi nedeniyle ilaç sektöründe değerlendirilir.

BİTKİ GIDA TAKVİYELERİNDE KULLANILAN EKSTRAKT MADDESİ VAR MI

Evet. Kereviz ekstresi, gıda takviyelerinde idrar söktürücü, kolesterol düşürücü ve damar sağlığını destekleyici olarak kullanılır. Ftalid içeriği nedeniyle kalp-damar fonksiyonlarını düzenleyen formülasyonlarda yer alır.

MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK OLARAK KULLANIMI VAR MI

Apigenin ve luteolin, hücresel düzeyde NF-κB ve MAPK sinyal yollarını baskılayarak inflamatuar genlerin (COX-2, iNOS, TNF-α) ekspresyonunu azaltır. Ayrıca Nrf2 aktivasyonunu uyararak antioksidan genlerin (HO-1, SOD, GPx) üretimini artırır. Apigenin, p53 aracılı hücre döngüsü düzenlemesi ve apoptoz indüksiyonu üzerine yapılan kanser biyolojisi araştırmalarında model bileşen olarak kullanılır.

LOKMAN HEKİMLERDEN KISA GERÇEK FORMÜLLER VEYA KULLANIMI

İbn-i Sina, kerevizi 'karaciğeri temizleyen, böbrekleri çalıştıran, mideyi kuvvetlendiren' sebzelerden sayar. Davud el-Antaki, 'kereviz suyu içilirse vücudu arıtır, safra ve balgamı temizler' der. Anadolu tıbbında kereviz yaprakları kaynatılarak idrar söktürücü ve ödem giderici olarak kullanılmıştır.