- Bitki Diğer Adları
- Deniz iğdesi, Sea buckthorn
- Azerbaycan Adı
- Dəniz iydəsi
- Latince Adı
- Hippophae rhamnoides
- Almanca Adı
- Sanddorn
- Arapça Adı
- عنبة البحر
- Farsça Adı
- سنجد دریایی
- Fransızca Adı
- Argousier
- İngilizce Adı
- Sea buckthorn
- İtalyanca Adı
- Olivello spinoso
- Rusça Adı
- Облепиха
- Yunanca Adı
- Ιπποφαές
- Bulunduğu Yer
- Nehir kenarları, kıyılar, dağlık bölgeler
- Toplanma Zamanı
- Sonbahar
- Kullanılan Bölgesi
- Meyve
- Yetiştiği Bölgeler
- Avrupa, Asya, Sibirya, Türkiye
- Kır İğdesi
BİTKİ TANIMI
Turuncu renkli meyveleri olan dikenli bir çalıdır.
GÜNLÜK KULLANIM
Meyveleri suyu, yağı ve şurubu olarak tüketilir.
MODERN BİLİMDE
C vitamini, E vitamini, karotenoidler ve omega yağ asitleriyle bağışıklık, cilt sağlığı ve damar sağlığı üzerinde etkileri araştırılmaktadır.
KULLANIM ALANLARI
- Bağırsak,
- Bağışıklık,
- C vitamini,
- Cilt,
- Damar sağlığı,
Göz sağlığı.
- Mide,
- Omega yağ asitleri,
YAN ETKİLERİ
Aşırı tüketim mide ekşimesi yapabilir.
HAZIRLANIŞ ŞEKLİ
Meyveleri şurup, reçel, yağ ve takviye formunda hazırlanır.
BİTKİ İÇERİĞİ
Kır İğdesi (Hippophae rhamnoides), Elaeagnaceae familyasından dikenli bir çalı türüdür. Meyvesi, yaprakları ve çekirdek yağı tıbbi olarak değerlendirilir. İçeriğinde C vitamini, E vitamini, karotenoidler (β-karoten, likopen), flavonoidler, omega 3, 6, 7 ve 9 yağ asitleri, palmitoleik asit, steroller ve polifenoller bulunur. Doğal olarak bağışıklığı güçlendiren ve hücre yenileyici özellikleriyle bilinir.
BİTKİ ETKEN MADDESİ
Ana etken bileşenleri karotenoidler, tokoferoller, askorbik asit, palmitoleik asit ve flavonoidlerdir. Bu bileşenler antioksidan, antiinflamatuar, doku yenileyici ve immünmodülatör etkiler gösterir. Özellikle meyve yağı, deri ve mukozal dokuların onarımında benzersiz bir etkiye sahiptir.
BİTKİNİN İLAÇ SEKTÖRÜNDE KULLANILAN ETKEN MADDESİ
Kır iğdesi yağı (Sea Buckthorn Oil), ilaç sektöründe yara iyileştirici, yanık tedavisinde destekleyici ve mukozal koruyucu ajan olarak kullanılmaktadır. Karotenoid ve tokoferol içeriği nedeniyle göz ve deri preparatlarında da yer almaktadır.
BİTKİ GIDA TAKVİYELERİNDE KULLANILAN EKSTRAKT MADDESİ VAR MI
Evet. 'Hippophae rhamnoides extract' adıyla gıda takviyelerinde yaygın olarak kullanılır. Bağışıklık güçlendirici, cilt yenileyici ve kardiyovasküler destek ürünlerinde yer alır. Omega 7 içeriği nedeniyle kadın sağlığı ve cilt elastikiyeti takviyelerinde de bulunur.
MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK OLARAK KULLANIMI VAR MI
Hippophae rhamnoides bileşenleri Nrf2 yolunu aktive ederek antioksidan genlerin (SOD, CAT, GPx) ekspresyonunu artırır. Ayrıca NF-κB ve IL-6 genlerinin baskılanmasıyla inflamasyon azalır. Palmitoleik asit, hücre zarının yenilenmesinde görev alan PPAR-α gen aktivasyonunu destekler. DNA onarım mekanizmalarında koruyucu rolü olduğu da laboratuvar düzeyinde gösterilmiştir.
LOKMAN HEKİMLERDEN KISA GERÇEK FORMÜLLER VEYA KULLANIMI
İbn-i Sina, iğde türlerini 'kanı temizleyen, mideyi kuvvetlendiren ve yaraları iyileştiren' bitkiler arasında saymıştır. Davud el-Antaki, 'iğde meyvesi karaciğeri kuvvetlendirir, safra fazlasını giderir' demiştir. Anadolu halk hekimliğinde deniz iğdesi meyvesi soğuk algınlığı, ülser ve deri yaralarında kullanılmıştır.