- Latince Adı
- Carica papaya
- Almanca Adı
- Papaya
- Arapça Adı
- بابايا (Babaya)
- Farsça Adı
- پاپایا (Papaya)
- Fransızca Adı
- Papaye
- İngilizce Adı
- Papaya
- İtalyanca Adı
- Papaya
- Rusça Adı
- Папайя (Papayya)
- Yunanca Adı
- Παπάγια (Papágia)
- Bulunduğu Yer
- Tropikal bölgeler
- Toplanma Zamanı
- Yıl boyu
- Kullanılan Bölgesi
- Meyve, yaprak, tohum
- Yetiştiği Bölgeler
- Güney Amerika, Orta Amerika, Asya, Afrika
- Günlük Kullanım
- Taze yenir, salata, tatlı ve meyve suyu yapılır.
- Modern Bilimde
- Papain enzimi, C vitamini, beta karoten ve flavonoidler açısından incelenmiş; sindirim, bağışıklık ve cilt sağlığı üzerine etkileri araştırılmıştır.
- Kullanım Alanları
- Gıda, içecek, kozmetik, halk hekimliği.
- Yan Etkileri
- Aşırı tüketimde mideyi rahatsız edebilir, lateks alerjisi olanlarda sorun yaratabilir.
- Hazırlanış Şekli
- Taze olarak yenir, meyve suyu, salata ve tatlılarda hazırlanır.
- Meyve Adı
- Papaya
- Meyve Diğer Adları
- Melon Ağacı Meyvesi
- Azerbaycan Adı
- Papayya
- Meyve Tanımı
Papaya, iri, oval şekilli, sarı-turuncu renkli, yumuşak ve tatlı aromalı tropikal bir meyvedir.
- Bitki İçeriği
Papaya (Carica papaya), tropikal iklimlerde yetişen, Caricaceae familyasına ait değerli bir meyvedir. Meyvesi papain enzimi, karotenoidler (özellikle likopen ve β-karoten), C vitamini, folat, potasyum, kalsiyum ve magnezyum bakımından zengindir. Ayrıca flavonoidler, fenolik asitler ve doğal lif içerir. Papaya meyvesi sindirimi kolaylaştırıcı, bağışıklığı güçlendirici ve hücre yenileyici özellikleriyle bilinir.
- Bitki Etken Maddesi
Başlıca etken maddeleri papain, karpain, karikaksantin, likopen, β-karoten, ve flavonoid bileşikleridir. Papain enzimi, proteinleri amino asitlere ayırarak sindirim sürecini destekler ve antiinflamatuar etki gösterir.
- Bitkinin İlaç Sektöründe Kullanılan Etken Maddesi
Papain, farmasötik sektörde yara iyileştirici, ödem azaltıcı ve sindirim düzenleyici ilaçlarda etken madde olarak kullanılmaktadır. Papaya ekstraktı, enzimatik sindirim desteği ve cilt onarım formülasyonlarında da kullanılır.
- Bitki Gıda Takviyelerinde Kullanılan Ekstrakt Maddesi Var mı
Evet. 'Papaya enzyme extract' ve 'Carica papaya leaf extract' olarak birçok gıda takviyesinde yer alır. Sindirim enzim desteği, mide asidi dengesini sağlama ve bağışıklığı güçlendirme amacıyla kullanılmaktadır. Ayrıca antioksidan özellikleri nedeniyle yaşlanma karşıtı ve karaciğer destek ürünlerinde yer alır.
- Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak Kullanımı Var mı
Papaya yaprak ve meyve ekstraktının hücre kültürü çalışmalarında apoptoz genlerini (Bax, Caspase-3) aktive ettiği, buna karşılık NF-κB ve COX-2 gibi inflamatuar genlerin ekspresyonunu azalttığı gösterilmiştir. Papain enzimi, protein katlanmasını düzenleyen genlerin ekspresyonunu etkileyerek hücre yenilenmesine katkı sağlar. Ayrıca DNA koruyucu etkisiyle mutasyon riskini azaltıcı yönde moleküler koruma sağlar.
- Lokman Hekimlerden Kısa Gerçek Formüller veya Kullanımı
İbn-i Sina benzeri erken dönem hekimler, tropikal meyveleri ‘safra fazlasını gideren, mideyi rahatlatan ve bedeni tazeleyen’ gıdalar arasında saymıştır. Hint ve Arap tıbbında papaya, sindirim sorunları ve kabızlık için kullanılmıştır. Dağıstan Lokman hekimleri, benzer etkili meyveleri ‘bedenin dengesini kuran ve iç ısıyı düzenleyen’ besinler olarak nitelendirmiştir.