- Bitki Adı
- Şeker Otu
- Bitki Diğer Adları
- Bal Otu, Stevia
- Azerbaycan Adı
- Şirin ot
- Latince Adı
- Stevia rebaudiana Bertoni
- Almanca Adı
- Süßkraut
- Arapça Adı
- عشب ستيفيا
- Farsça Adı
- گیاه استویا
- Fransızca Adı
- Stévia
- İngilizce Adı
- Stevia, Sweet Leaf
- İtalyanca Adı
- Stevia
- Rusça Adı
- Стевия
- Yunanca Adı
- Στέβια
- Bulunduğu Yer
- Paraguay ve Brezilya kökenlidir.
- Toplanma Zamanı
- Yaz aylarında yaprakları toplanır.
- Kullanılan Bölgesi
- Yaprakları.
- Yetiştiği Bölgeler
- Güney Amerika kökenli, günümüzde dünya genelinde yetiştirilmektedir.
BİTKİ TANIMI
Papatyagiller (Asteraceae) familyasından, tatlı yapraklı otsu bir bitkidir.
GÜNLÜK KULLANIM
Doğal tatlandırıcı olarak içeceklerde ve yiyeceklerde kullanılır.
MODERN BİLİMDE
Steviosid ve rebaudiosid içerikleri ile şeker yerine doğal tatlandırıcı olarak araştırılmaktadır.
KULLANIM ALANLARI
Diyabet dostu tatlandırıcı, içecek ve tatlılarda kullanılır.
YAN ETKİLERİ
Aşırı tüketimi mide-bağırsak hassasiyetine yol açabilir.
HAZIRLANIŞ ŞEKLİ
Yapraklar kurutulup toz haline getirilir veya ekstraktı kullanılır.
BİTKİ İÇERİĞİ
Şeker otu, Asteraceae (papatyagiller) familyasından, Güney Amerika kökenli doğal bir tatlandırıcı bitkidir. Yaprakları glikozitler bakımından zengindir ve bu bileşikler tatlılık oranı bakımından sakkarozdan 200-300 kat daha yoğundur. İçeriğinde steviosid, rebaudiosid A, dulcosid, klorofil, C vitamini, kalsiyum ve magnezyum bulunur.
BİTKİ ETKEN MADDESİ
Başlıca etken maddeleri steviosid, rebaudiosid A, dulcosid ve steviol bileşikleridir. Bu bileşikler kan şekeri düzenleyici, antihipertansif ve antioksidan özellik gösterir.
BİTKİNİN İLAÇ SEKTÖRÜNDE KULLANILAN ETKEN MADDESİ
Steviosid ve rebaudiosid A, modern ilaç ve diyetetik ürünlerde doğal tatlandırıcı olarak kullanılmaktadır. Ayrıca bu bileşikler, diyabet ve obeziteye yönelik formülasyonlarda güvenli alternatif olarak kabul edilir. Farmasötik çalışmalar, stevia türevlerinin glikoz metabolizması üzerinde olumlu etkilerini göstermiştir.
BİTKİ GIDA TAKVİYELERİNDE KULLANILAN EKSTRAKT MADDESİ VAR MI
Evet. Stevia yaprağı ekstresi, kan şekeri dengeleyici, kilo kontrolü ve diş sağlığı destek ürünlerinde doğal tatlandırıcı olarak yaygın şekilde kullanılmaktadır.
MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK OLARAK KULLANIMI VAR MI
Steviosid ve rebaudiosid bileşenleri, hücre kültürü çalışmalarında insülin duyarlılığını artırıcı etkiler göstermiştir. Ayrıca Stevia bitkisi, tatlılık glikozitlerinin biyosentezinde görev alan UDP-glikoziltransferaz genleri üzerine yapılan moleküler araştırmalarda model tür olarak kullanılmıştır.
LOKMAN HEKİMLERDEN KISA GERÇEK FORMÜLLER VEYA KULLANIMI
Klasik İslam tıbbında stevia ismen geçmez, ancak İbn-i Sina ve Davud el-Antaki, 'doğal tatlı özlü bitkilerin kanı yumuşatıcı ve kalbi ferahlatıcı etkilerinden' bahsetmiştir. Günümüzde Anadolu hekimleri stevia yaprağını çaylara doğal tatlandırıcı olarak ekleyip diyabet desteği olarak kullanmaktadır.