- Bitki Adı
- Şeker Otu
- Bitki Diğer Adları
- Bal Otu, Stevia
- Latince Adı
- Stevia rebaudiana Bertoni
- Almanca Adı
- Süßkraut
- Arapça Adı
- عشب ستيفيا
- Farsça Adı
- گیاه استویا
- Fransızca Adı
- Stévia
- İngilizce Adı
- Stevia, Sweet Leaf
- İtalyanca Adı
- Stevia
- Rusça Adı
- Стевия
- Yunanca Adı
- Στέβια
- Bulunduğu Yer
- Paraguay ve Brezilya kökenlidir.
- Toplanma Zamanı
- Yaz aylarında yaprakları toplanır.
- Kullanılan Bölgesi
- Yaprakları.
- Yetiştiği Bölgeler
- Güney Amerika kökenli, günümüzde dünya genelinde yetiştirilmektedir.
- Bitki Tanımı
- Papatyagiller (Asteraceae) familyasından, tatlı yapraklı otsu bir bitkidir.
- Günlük Kullanım
- Doğal tatlandırıcı olarak içeceklerde ve yiyeceklerde kullanılır.
- Modern Bilimde
- Steviosid ve rebaudiosid içerikleri ile şeker yerine doğal tatlandırıcı olarak araştırılmaktadır.
- Kullanım Alanları
- Diyabet dostu tatlandırıcı, içecek ve tatlılarda kullanılır.
- Yan Etkileri
- Aşırı tüketimi mide-bağırsak hassasiyetine yol açabilir.
- Hazırlanış Şekli
- Yapraklar kurutulup toz haline getirilir veya ekstraktı kullanılır.
- Azerbaycan Adı
- Şirin ot
- Bitki İçeriği
Şeker otu, Asteraceae (papatyagiller) familyasından, Güney Amerika kökenli doğal bir tatlandırıcı bitkidir. Yaprakları glikozitler bakımından zengindir ve bu bileşikler tatlılık oranı bakımından sakkarozdan 200-300 kat daha yoğundur. İçeriğinde steviosid, rebaudiosid A, dulcosid, klorofil, C vitamini, kalsiyum ve magnezyum bulunur.
- Bitki Etken Maddesi
Başlıca etken maddeleri steviosid, rebaudiosid A, dulcosid ve steviol bileşikleridir. Bu bileşikler kan şekeri düzenleyici, antihipertansif ve antioksidan özellik gösterir.
- Bitkinin İlaç Sektöründe Kullanılan Etken Maddesi
Steviosid ve rebaudiosid A, modern ilaç ve diyetetik ürünlerde doğal tatlandırıcı olarak kullanılmaktadır. Ayrıca bu bileşikler, diyabet ve obeziteye yönelik formülasyonlarda güvenli alternatif olarak kabul edilir. Farmasötik çalışmalar, stevia türevlerinin glikoz metabolizması üzerinde olumlu etkilerini göstermiştir.
- Bitki Gıda Takviyelerinde Kullanılan Ekstrakt Maddesi Var mı
Evet. Stevia yaprağı ekstresi, kan şekeri dengeleyici, kilo kontrolü ve diş sağlığı destek ürünlerinde doğal tatlandırıcı olarak yaygın şekilde kullanılmaktadır.
- Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak Kullanımı Var mı
Steviosid ve rebaudiosid bileşenleri, hücre kültürü çalışmalarında insülin duyarlılığını artırıcı etkiler göstermiştir. Ayrıca Stevia bitkisi, tatlılık glikozitlerinin biyosentezinde görev alan UDP-glikoziltransferaz genleri üzerine yapılan moleküler araştırmalarda model tür olarak kullanılmıştır.
- Lokman Hekimlerden Kısa Gerçek Formüller veya Kullanımı
Klasik İslam tıbbında stevia ismen geçmez, ancak İbn-i Sina ve Davud el-Antaki, 'doğal tatlı özlü bitkilerin kanı yumuşatıcı ve kalbi ferahlatıcı etkilerinden' bahsetmiştir. Günümüzde Anadolu hekimleri stevia yaprağını çaylara doğal tatlandırıcı olarak ekleyip diyabet desteği olarak kullanmaktadır.