- Latince Adı
- Portulaca oleracea L. (Sin.:Portulaca rosbezgii Poelln.
- Almanca Adı
- Portulak
- Arapça Adı
- بقلة الحمقاء
- Farsça Adı
- خرفه
- Fransızca Adı
- Pourpier
- İngilizce Adı
- Purslane
- İtalyanca Adı
- Porcellana
- Rusça Adı
- Портулак
- Yunanca Adı
- Γλιστρίδα
- Bulunduğu Yer
- Tarlalarda, bahçelerde, yol kenarlarında yabani ve kültür olarak yetişir.
- Toplanma Zamanı
- İlkbahar ve yaz aylarında.
- Kullanılan Bölgesi
- Yaprakları ve gövdeleri.
- Yetiştiği Bölgeler
- Anadolu, Akdeniz, Asya, Avrupa ve Amerika.
- Günlük Kullanım
- Çiğ salatalarda, yemeklerde, cacık ve böreklerde kullanılır.
- Modern Bilimde
- Omega-3 yağ asitleri, vitamin A, C, E, magnezyum ve potasyum açısından zengin; kalp, damar ve sindirim üzerine araştırılmaktadır.
- Kullanım Alanları
- Bağırsaklar.
- Yan Etkileri
- Fazla tüketimde böbrek taşı riskini artırabilir.
- Hazırlanış Şekli
- Taze yaprak ve gövdeleri çiğ salata, cacık, yemek ve böreklerde kullanılır.
- Sebze Adı
- Semizotu
- Sebze Diğer Adları
- Pirpirim, Tereci
- Azerbaycan Adı
- Pərpərən
- Sebze Tanımı
Semizotu, etli yapraklı, suluca gövdeli, otsu ve yayılıcı bir bitkidir.
- Bağışıklık,
Böbrekler.
- İç organları güçlendirmede,
İdrar söktürücü.
- Kalp dostu,
Karaciğer.
Sindirim düzenleyici.
- Bitki İçeriği
Semizotu, Portulacaceae familyasına ait, sukulent yapraklı bir sebzedir. İçeriğinde zengin miktarda omega-3 yağ asitleri (alfa-linolenik asit), C, E, A ve B grubu vitaminleri, magnezyum, potasyum, kalsiyum, demir ve yüksek düzeyde antioksidan bileşikler bulunur. Ayrıca betalain pigmentleri sayesinde hücresel koruma sağlar.
- Bitki Etken Maddesi
Başlıca etken bileşenleri omega-3 yağ asidi (ALA), betalain, betasitosterol, askorbik asit, dopamin ve melatonin'dir. Bu maddeler antiinflamatuar, antioksidan, kardiyoprotektif ve sinir sistemi dengeleyici etkilere sahiptir.
- Bitkinin İlaç Sektöründe Kullanılan Etken Maddesi
Semizotundaki omega-3 yağ asidi ve betasitosterol, ilaç sektöründe kolesterol düşürücü ve damar koruyucu ajan olarak kullanılmaktadır. Ayrıca betalain pigmentleri, karaciğer koruyucu ve antitümör potansiyeli nedeniyle farmasötik formülasyonlarda araştırılmaktadır.
- Bitki Gıda Takviyelerinde Kullanılan Ekstrakt Maddesi Var mı
Evet. Semizotu ekstresi, doğal omega-3 kaynağı olarak gıda takviyelerinde kullanılır. Ayrıca melatonin içeriği nedeniyle uyku düzenleyici ve anti-stres desteklerinde yer alır.
- Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak Kullanımı Var mı
Semizotu bileşikleri, Nrf2 sinyal yolunu aktive ederek antioksidan genlerin (SOD, CAT, GPx, HO-1) ekspresyonunu artırır. Omega-3 yağ asitleri, NF-κB yolunu baskılayarak inflamatuar genlerin (IL-1β, TNF-α) aktivitesini azaltır. Ayrıca melatonin, sirkadiyen ritim genleri (PER1, CLOCK) üzerinde düzenleyici etki gösterir. Betalain bileşikleri DNA hasarını önleyici koruyucu etki yapar.
- Lokman Hekimlerden Kısa Gerçek Formüller veya Kullanımı
İbn-i Sina, semizotunu 'safrayı yatıştıran, kalbi ve karaciğeri serinleten' bitkiler arasında sayar. Davud el-Antaki, 'semizotu suyu içilirse mideyi rahatlatır, uykusuzluğu giderir' der. Anadolu tıbbında semizotu, yaz aylarında harareti düşürmek ve idrarı düzenlemek amacıyla sıkça kullanılmıştır.