- Latince Adı
- Passiflora edulis
- Almanca Adı
- Passionsfrucht
- Arapça Adı
- فاكهة العاطفة (Fākihat al-ʿĀṭifa)
- Farsça Adı
- میوه گل ساعتی (Mive-ye Gol-e Sâati)
- Fransızca Adı
- Fruit de la passion
- İngilizce Adı
- Passion Fruit
- İtalyanca Adı
- Frutto della passione
- Rusça Adı
- Маракуйя (Marakuya)
- Yunanca Adı
- Φρούτο του πάθους (Frouto tou páthous)
- Bulunduğu Yer
- Tropikal ve subtropikal bölgeler
- Toplanma Zamanı
- Yıl boyunca, özellikle yaz sonu
- Kullanılan Bölgesi
- Meyve eti ve suyu
- Yetiştiği Bölgeler
- Brezilya, Kolombiya, Peru, Avustralya, Afrika, Türkiye (Antalya, Mersin)
- Günlük Kullanım
- Meyve suyu, tatlı, salata ve şurup olarak tüketilir.
- Modern Bilimde
- Antioksidanlar, C vitamini ve fitokimyasallar açısından zengin olup bağışıklık ve sindirim üzerine etkileri araştırılmıştır.
- Kullanım Alanları
- Antioksidan,
- Yan Etkileri
- Aşırı tüketimde mide rahatsızlığı yapabilir.
- Hazırlanış Şekli
- Meyvesi kesilerek içi kaşıkla yenir, suyu sıkılır, tatlı ve içeceklere katılır.
- Meyve Adı
- Çarkıfelek
- Meyve Diğer Adları
- Tutku Meyvesi, Passiflora
- Azerbaycan Adı
- Çarkıfelek meyvəsi
- Meyve Tanımı
Çarkıfelek, mor veya sarı kabuklu, içi jölemsi yapıda çok çekirdekli, aromatik ve ekşimsi tatlı bir meyvedir.
- Bağışıklık,
Ferahlatıcı.
Meyve suyu, şurup, tatlı, kozmetik, takviye ürünleri.
- Bitki İçeriği
Çarkıfelek (Passiflora edulis), Passifloraceae familyasına ait, tropikal iklimlerde yetişen, tıbbi ve besleyici özellikleriyle bilinen bir bitkidir. Meyvesi yüksek oranda C vitamini, beta-karoten, niasin, riboflavin, flavonoidler (apigenin, vitexin), fenolik asitler, pektin ve lif içerir. Yaprak kısmı ise doğal sedatif bileşikler açısından zengindir.
- Bitki Etken Maddesi
Etken maddeleri arasında harman, harmol, apigenin, vitexin, izovitexin, klorojenik asit ve luteolin bulunur. Bu maddeler sedatif, anksiyolitik, antioksidan ve antienflamatuar özellik taşır. Harman alkaloidleri, sinir sistemi üzerindeki sakinleştirici etkiden sorumludur.
- Bitkinin İlaç Sektöründe Kullanılan Etken Maddesi
Passiflora ekstresi, farmasötik preparatlarda doğal sedatif olarak kullanılır. Avrupa Farmakopesi'nde kayıtlıdır. Anksiyete, uykusuzluk ve sinirsel gerginlikte destekleyici fitoterapötik olarak yer alır. Ayrıca spazm çözücü ve kas gevşetici etkisi nedeniyle bazı bitkisel kombinasyonlarda kullanılır.
- Bitki Gıda Takviyelerinde Kullanılan Ekstrakt Maddesi Var mı
Evet. Passiflora ekstresi, sinir sistemi dengeleyici ve uyku kalitesini artırıcı gıda takviyelerinde yaygın olarak kullanılır. C vitamini ve flavonoid içeriğiyle antioksidan destek ürünlerinde de yer alır. Ayrıca içecek ve çay formülasyonlarında doğal gevşetici bileşen olarak kullanılır.
- Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak Kullanımı Var mı
Passiflora bileşikleri, GABA reseptör genlerinin ekspresyonunu artırarak sinir iletimini düzenler. Apigenin ve vitexin, NF-κB yolunu baskılayarak inflamatuar genlerin (COX-2, IL-6) ekspresyonunu azaltır. Ayrıca serotonerjik sistemde 5-HT1A gen aktivitesini destekleyerek anksiyolitik etki oluşturur.
- Lokman Hekimlerden Kısa Gerçek Formüller veya Kullanımı
İbn-i Sina, benzer etkiye sahip bitkileri 'kalbi yatıştıran ve ruha huzur veren' bitkiler arasında saymıştır. Çarkıfelek, modern fitoterapide bu geleneğin devamı niteliğindedir. Anadolu’da sinirsel yorgunluk, baş ağrısı ve uykusuzluk için çayı hazırlanarak tüketilmiştir.