Çarkıfelek

MEYVE TANIMI

Çarkıfelek, mor veya sarı kabuklu, içi jölemsi yapıda çok çekirdekli, aromatik ve ekşimsi tatlı bir meyvedir.

GÜNLÜK KULLANIM

Meyve suyu, tatlı, salata ve şurup olarak tüketilir.

MODERN BİLİMDE

Antioksidanlar, C vitamini ve fitokimyasallar açısından zengin olup bağışıklık ve sindirim üzerine etkileri araştırılmıştır.

KULLANIM ALANLARI

• Antioksidan,
• Bağışıklık,

Ferahlatıcı.

YAN ETKİLERİ

Aşırı tüketimde mide rahatsızlığı yapabilir.

HAZIRLANIŞ ŞEKLİ

Meyvesi kesilerek içi kaşıkla yenir, suyu sıkılır, tatlı ve içeceklere katılır.

Meyve suyu, şurup, tatlı, kozmetik, takviye ürünleri.

BİTKİ İÇERİĞİ

Çarkıfelek (Passiflora edulis), Passifloraceae familyasına ait, tropikal iklimlerde yetişen, tıbbi ve besleyici özellikleriyle bilinen bir bitkidir. Meyvesi yüksek oranda C vitamini, beta-karoten, niasin, riboflavin, flavonoidler (apigenin, vitexin), fenolik asitler, pektin ve lif içerir. Yaprak kısmı ise doğal sedatif bileşikler açısından zengindir.

BİTKİ ETKEN MADDESİ

Etken maddeleri arasında harman, harmol, apigenin, vitexin, izovitexin, klorojenik asit ve luteolin bulunur. Bu maddeler sedatif, anksiyolitik, antioksidan ve antienflamatuar özellik taşır. Harman alkaloidleri, sinir sistemi üzerindeki sakinleştirici etkiden sorumludur.

BİTKİNİN İLAÇ SEKTÖRÜNDE KULLANILAN ETKEN MADDESİ

Passiflora ekstresi, farmasötik preparatlarda doğal sedatif olarak kullanılır. Avrupa Farmakopesi'nde kayıtlıdır. Anksiyete, uykusuzluk ve sinirsel gerginlikte destekleyici fitoterapötik olarak yer alır. Ayrıca spazm çözücü ve kas gevşetici etkisi nedeniyle bazı bitkisel kombinasyonlarda kullanılır.

BİTKİ GIDA TAKVİYELERİNDE KULLANILAN EKSTRAKT MADDESİ VAR MI

Evet. Passiflora ekstresi, sinir sistemi dengeleyici ve uyku kalitesini artırıcı gıda takviyelerinde yaygın olarak kullanılır. C vitamini ve flavonoid içeriğiyle antioksidan destek ürünlerinde de yer alır. Ayrıca içecek ve çay formülasyonlarında doğal gevşetici bileşen olarak kullanılır.

MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK OLARAK KULLANIMI VAR MI

Passiflora bileşikleri, GABA reseptör genlerinin ekspresyonunu artırarak sinir iletimini düzenler. Apigenin ve vitexin, NF-κB yolunu baskılayarak inflamatuar genlerin (COX-2, IL-6) ekspresyonunu azaltır. Ayrıca serotonerjik sistemde 5-HT1A gen aktivitesini destekleyerek anksiyolitik etki oluşturur.

LOKMAN HEKİMLERDEN KISA GERÇEK FORMÜLLER VEYA KULLANIMI

İbn-i Sina, benzer etkiye sahip bitkileri 'kalbi yatıştıran ve ruha huzur veren' bitkiler arasında saymıştır. Çarkıfelek, modern fitoterapide bu geleneğin devamı niteliğindedir. Anadolu’da sinirsel yorgunluk, baş ağrısı ve uykusuzluk için çayı hazırlanarak tüketilmiştir.