- Latince Adı
- Havuç
- Almanca Adı
- Karotte, Möhre
- Arapça Adı
- جزر
- Farsça Adı
- هویج
- Fransızca Adı
- Carotte
- İngilizce Adı
- Carrot
- İtalyanca Adı
- Carota
- Rusça Adı
- Морковь
- Yunanca Adı
- Καρότο
- Bulunduğu Yer
- Bahçelerde ve tarlalarda kültür bitkisi olarak yetişir.
- Toplanma Zamanı
- Sonbahar ve kış aylarında hasat edilir.
- Kullanılan Bölgesi
- Kökü.
- Yetiştiği Bölgeler
- Türkiye, Avrupa, Asya ve Amerika kıtası.
- Günlük Kullanım
- Çiğ, haşlanmış, yemek, salata, çorba ve tatlılarda kullanılır.
- Modern Bilimde
- Beta-karoten, A vitamini, lif ve antioksidan açısından zengin; göz sağlığı ve bağışıklık üzerine araştırılmaktadır.
- Kullanım Alanları
- A vitamini
- Yan Etkileri
- Aşırı tüketimde ciltte sarı-turuncu renk değişimi (karotenemi) yapabilir.
- Hazırlanış Şekli
- Çiğ yenir, haşlanır, salata, çorba ve tatlılarda kullanılır.
- Sebze Adı
- Havuç
- Sebze Diğer Adları
- Yaban Havuç, Turuncu Havuç
- Daucus carota
- Tohum, Kök
- Havuç
- Siyah havuç
Daucus carota L. ssp. sativus var.
atrorubens Alef.
- (Sin.:Daucus carota var. boissieri
- Schweinf.)
- Kök
- Azerbaycan Adı
- Kök
- Sebze Tanımı
Havuç, turuncu renkli, kök sebze olarak tüketilen, maydanozgiller familyasına ait bir bitkidir.
Bağışıklık sistemi.
- Çiller,
- Cilt sağlığı,
- Göz sağlığı,
İç organlar.
Kötü huylu hücreler.
Sindirim.
- Vitiligo,
- Bitki İçeriği
Havuç, Apiaceae (maydanozgiller) familyasından, kökü yenen iki yıllık bir sebzedir. Anavatanı Asya’dır. Turuncu, mor, sarı ve beyaz çeşitleri bulunur. İçeriğinde yüksek oranda beta-karoten (provitamin A), alfa-karoten, lutein, likopen, B vitaminleri, potasyum, kalsiyum, magnezyum, lif ve uçucu yağlar yer alır.
- Bitki Etken Maddesi
Başlıca etken maddesi beta-karoten olup, vücutta A vitaminine dönüşür. Ayrıca lutein, zeaksantin, poliasetilenler (falcarinol), kumarin türevleri ve flavonoidler bulunur. Bu bileşenler antioksidan, antienflamatuar ve antikanser etkilere sahiptir.
- Bitkinin İlaç Sektöründe Kullanılan Etken Maddesi
Beta-karoten ve falcarinol, ilaç ve dermokozmetik sektöründe aktif bileşen olarak kullanılır. Beta-karoten, göz ve cilt sağlığını destekleyen preparatlarda; falcarinol ise hücre yenileyici ve antikanser araştırmalarında kullanılmaktadır.
- Bitki Gıda Takviyelerinde Kullanılan Ekstrakt Maddesi Var mı
Evet. Havuç ekstresi, beta-karoten ve lutein açısından zengin olup, gıda takviyelerinde antioksidan, göz ve cilt sağlığı destekleyici olarak kullanılır. Ayrıca karotenoid takviyeleri genellikle havuç kaynaklıdır.
- Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak Kullanımı Var mı
Daucus carota bileşikleri, gen ekspresyon düzeyinde Nrf2 yolunu aktive eder, bu da antioksidan genlerin (SOD, GPx, HO-1) aktivasyonunu artırır. Falcarinol, kanser hücrelerinde apoptoz genlerini (Caspase-3, Bax, p53) uyarır. Ayrıca beta-karoten, DNA hasarını azaltıcı etkisiyle genom stabilitesini destekler. Bitkinin karotenoid biyosentez genleri (PSY, LCYB, BCH) genetik mühendislik çalışmalarıyla incelenmektedir.
- Lokman Hekimlerden Kısa Gerçek Formüller veya Kullanımı
İbn-i Sina, havucu 'karaciğer ve mideyi güçlendiren, gözü kuvvetlendiren' besinler arasında sayar. Davud el-Antaki, 'havuç suyu içilirse safra ve idrarı artırır, cilt rengini güzelleştirir' der. Anadolu’da havuç suyu, kan temizleyici ve göz sağlığını koruyucu olarak sıkça kullanılmıştır.